Bugün “BİGA” adı ile bilinen ilçe merkezimiz, eskiden de büyük bir yerleşim merkezi idi. Truva bölgesinde bulunan ilçemiz Yunanlılar tarafından Pınar anlamına gelen “ PEGAİ “ olarak adlandırılmıştır. Şehrimiz Çanakkale Orta ve Doğu Anadolu yolu üzerinde önemli bir uğrak yeri olduğu için M.Ö.480 yılında Yunanlılara karşı harbe giden İran Kralı I.Serahas, M.Ö.334 yılında Anadolu’ya geçen Büyük İskender, M.Ö.191 yılında aynı bölgeye gelen Roma orduları hep PEGAİ civarından geçmişlerdir.Yunan ve Roma kaynaklarında bu konuda kayıtlar bulunmaktadır.
Bizanslılar Devri : XIV.Yüzyıl başlarında Bizans İmparatoru II. Andronikos Püleolek Türklere karşı şehri korumak üzere bir nevi paralı asker olan Katalonlar’ı bu bölgeye yerleştirmiştir.Bir süre sonra Bizans İmparatoru’nu dinlemeyen Katalonlar bu bölgeyi kendileri idare etmeye başlamışlardır.
Osmanlılar Devri : Orhangazi, kentimiz ve çevresini fetih için Karaboğa adındaki kumandanını görevlendirmiştir. Bu kumandan 1364 yılında şehri alarak Osmanlı topraklarına katmıştır. İlçemiz Kanuni Sultan Süleyman dönemine kadar kaza olarak yönetildi. Kanuni Sultan Süleyman döneminde ülke eyaletlere ve sancaklara ayrılınca Biga sancağa dönüştürülmüş ve Biga Sancağı adıyla Gelibolu’da olan Cezayir-i Bahr-i Sefid (Akdeniz Adaları) eyaletine bağlanmıştır. 1867’de Çanakkale(Kale-i Sultaniye), Cezayir-i Bahr-i Sefid ilinin merkezi yapılınca Biga bu defa kazaya dönüşmüştür.
İlçemizdeki Belediye teşkilatı 1870 yılında kurulmuştur.
Milli Mücadele Dönemi : Anadolu’nun her yanında olduğu gibi Biga’da da Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, Balıkesir mıntıka kumandanı Kazım Bey ‘in (Kazım ÖZALP) emirleri ile 10 Eylül 1335 (Miladi 1919) ‘da aşağıda isimleri yazılı olan şahıslardan kurulmuştur.
REİS : Müftü Hamdi Bey
AZALAR : Hacı Şakir Efendi, Mehmet Ağa, Hafız Abdullah, Hüseyin Bey, Dızman Ahmet AĞA
İzmir, Balıkesir, Bursa ve Biga yörelerinin Yunanlıların işgal ve idaresine geçtiğine dair Biga Yunan işgal kumandanı Kral Konstantin’den 1921 yılında bir ferman almış ve bu ferman şehrimizin eski belediye binasından (şimdiki Kapalı Çarşı) Yunan işgal kumandanı ve belediye reisi de bulunduğu halde belediye katibi Arap Zeki tarafından halka okunmuştur.
Biga, milli mücadele yıllarında Anzavur isyanı gibi birçok kanlı olaylara sahne olmuş, menfaat çeteleri türemiştir. ( Nutuk Cilt-1, Sahife : 309,392,393,395) bu çetelerden en meşhuru Kara Hasan çetesi idi.
Biga, Milli Mücadele yıllarında bazen Anzavur kuvvetlerine, bazen de Milli Kuvvetler’in eline geçmiştir. Anzavur kuvvetleri kenti işgal ederken Edremit Kaymakamı Hamdi Bey’i, arkadaşı Kani Bey’i, Jandarma Kumandanı İsmail Hakkı Bey’i ve birçok jandarma erlerini şehit ederek girmişlerdir. Bu Milli Mücadele kahramanları bugün Namazgah mevkiindeki şehitlikte yatmaktadırlar.
Türk ordusunun teşkilatlanması, İnönü ve Sakarya zaferlerinden sonra işgal orduları bozulup Anadolu’dan kaçmaya başlayınca Biga’daki Yunan işgal kumandanı Bandırma’ya çekilmiş, ilk defa Milis Kuvvetleri Biga’ya girmiş ve arkasından da ordu birlikleri şehre girerek 18 Eylül 1922’de Biga işgal ordularının zulmünden kurtarılmıştır.
Cumhuriyet Dönemi : Osmanlı Devleti dönemlerinde sancak merkezliği yapan Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 20 Ocak 1921 tarihinde kabul ettiği 85 numaralı Anayasa Kanunu gereğince, ülke mülki yönetim bakımından illere, iller ilçelere, ilçeler bucaklara bölünmüştür. Biga, bu tarihten itibaren ilçe durumuna getirilerek Çanakkale iline bağlanmıştır.
Cumhuriyetin ilk yıllarında geniş bir idari alana sahip olan ilçemiz, kendisine bağlı bulunan Yenice bucağının 1945, Çan bucağının da 1949 yılında ilçe merkezine dönüşmesi ile Bucak sayısı 7’ye köy sayısı ise 110 ‘a düşmüştür. Böylece bugünkü ilçe sınırları teşekkül etmiştir. Şu anda 5 belde ve 107 köy vardır.
Kaynak: Biga Kaymakamlığı Web Sitesi
