Biga İlçesinin Coğrafi Konumu, Kıyıları,ovaları, plajları

Biga, Türkiye'nin kuzey batısında, Marmara Bölgesinin Güney Marmara Bölümünde, kendi adıyla anılan yarımadanın da kuzeydoğusunda bulunan Çanakkale'nin hızla gelişen büyük ilçelerinden biridir. İlçenin doğusunda Balıkesir iline bağlı Gönen ilçesi, batısında Çanakkale iline bağlı Lapseki ilçesi, güneyinde yine aynı ile bağlı Çan ve Yenice ilçeleri, kuzeyinde ise Marmara Denizi yer alır.

İlçenin en batısında 26 derece, 53 dakika, 15 saniyelik doğu boylamı, en doğusundan 27 derece, 31 dakikalık doğu boylamı, en güneyinden 40 derece, 05 dakika, 30 saniyelik kuzey eylemi, en kuzeyinde ise 40 derece, 28 dakika, 30 saniyelik kuzey enlemi geçmektedir. İlçe merkezi 27 derece, 15 dakika doğu boylamı ile 40 derece, 13 dakika kuzey enleminin kesiştiği yerdedir.

KIYILAR

Biga ilçesinin, kuzeyindeki Marmara Denizi'ne olan kıyıları Gönen İlçesi Denizkent Köyü'nün 5 km güney batısında son bulur. İlçe sahillerinin uzunluğu kuş uçuşu 58 km., girinti ve çıkıntılar gözönüne alındığında 72 km. civarındadır. Kıyılar Kepekli köyü kuzeyindeki mevkiinden başlar, Karabiga Beldesi'ne kadar genellikle düz olup, doğu-batı doğrultusunda uzanır. Bu uzantı kumsal bir kıyı şeridi oluşturur. Karabiga Beldesi'nde kuzeye ve hafif doğu'ya kıvrılarak, doğal bir liman oluşturur. Kale Burnu'ndan, İnce Burun'a kadar güney-kuzey yönüne uzanan kıyı daha sonra doğu-batı doğrultusunda Aksaz, Papaz ve Sarı Burun çıkıntıları ile göze çarpar. Daha sonra gelen Kemer Burnu'nda Güney'e kavis veren kıyı kuzey rüzgarlarına karşı-doğal ve tarihi Kemer Limanı'nı oluşturur. Karabiga-Kemer arası kıyı oldukça girintili, çıkıntılı olup, yer yer kıyı kordonu ve yer yer de küçük koylara rastlanır.
Bu koylar Fırıncık, Şahmelek, Papaz Bağı, Uzundere, Ayıtiçi, Armutlu'dur. Ayrıca bu kıyıda Yumurta Adaları, Değirmincik Adaları, Büyük ve Küçük Ada kıyıya çok yakın olup kayalıktır. Bu adalar küçük olup, önemsizdir. Kemer'den Güneybatıya yönelen kıyı Armutlu Burnu'ndan sonra Lapseki ilçe sınırına ulaşılır.
Karabiga'nın doğusundaki kıyı oyası özelliğindeki kıyılarda, sahil suyu pek derinlik göstermez. Bu kısım hem kuzey hem de güney rüzgarlarına açık olup, Karabiga Limanı dışında deniz araçlarının barınabileceği yer yoktur. Karabiga'nın batısından, Kemer Köyü'nün yakınına kadar sitrükturün hazırladığı yüksek kıyılar olup, girintili ve çıkıntılıdır. Bu kısımda Poleozoik devre ait kristalin veya şistli kütlelerin aflöre ettiği sarp falazlar vardır. Katmanların eğim doğrultuları da felazların şekli üzerinde detay bakımından etki yapar. Kıyı boyunca kuatarnerdeki trangresyon ve reğresyon sonucu meydana gelen çeşitli yüksekliklerde taraçalar vardır. Bu taraçalar, 10-15 ve kimi yerde 30-35 m'yi bulur. Taraçaların içinde bulunan fosillerden bunların dördüncü jeolojik zamanın Pleistoren devrine ait oldukları belirlenmiştir.

DAĞLAR

Biga ve ilçe sınırlarının Güneydoğu ile Batı sınırını, Kazdağı ile kolu olan Katran Dağı ve bunun yükseltileri Armutçuk, Dikmen ve Karadağ Dağları çevreler. İlçenin en yüksek yerleri, Kocabaş Çayı doğusunda, kuzeyden güneye uzanan Gönen-Yenice sınırlarına yakındır. Bu dağ sırası, Marmara Denizi'nden itibaren başlayan yükseltiler Kanibey Köyü'nün kuzey doğusunda Keltepe (129 m), Ambaroba Köyü'nün kuzeyindeki Kurttepe (108 m) ve Savaştepe (173 m) ile başlar. Akkayrak Köyü'nün doğusunda Dedeler Tepe (388 m). Işıkeli Köyü'nün doğusunda Abdaltepe (602 m), Arabaalan Köyü güneyinde Sivriçataltepe (699 m), Elmalı ile Arabaalan Köyleri arasında Damlarcatepe (700 m), Arabaalan ile Sarnıç Köyleri arasında Erikliçataltepe (580 m), Kaynarca Köyü'nün güneyinde kalan Mağara Tepe (548 m), yine Kaynarca Köyü'nün kuzeyinde Taşlı Tepe (615 m), Sarnıç Köyü'nün doğusunda Baltaoluk Tepe (772 m), Yolindi Köyü'nün doğusunda Makinabaşı Tepesi (758 m) ile İlçenin en yüksek yeri plan Armutçuk Tepesi (871 m) Biga-Gönen İlçeleri sınırına yakındır.
Kocabaş Çayı batısında Balıkkaya Tepesi'nden (196 m) başlayan yükseltiler, Havdan Köyü'nün güneyinde Asar Tepe (412 m), Kokarca Tepe (410 m), Dikmen Köyü'nün doğusunda Dikmen Korusu Tepesi (474 m) ile devam eder. İlçenin Batı bölümündeki yükseltiler Biga-Çanakkale yolunun güneyinden başlar ve giderek yükselir. Bu bölümün en yüksek yerleri ise; Kazmalı Köyü ile Karaağaç Köyü arasında Tepetarla Tepe (461 m), Ramazanlar Köyü yakınında Zambak Tepe (394 m), Eşelek Köyü'nün kuzeybatısında Kocasapantepe (445 m) ile Büyüktepe (413 m) ve Küçüksapan Tepe (403 m), Ahmetler ile Paşaçayı Köyleri arasında Yahşitepe (334 m), Gürçeşme Köyü ile Harmanlı Köyü arasında Sivri Tepe (343 m)'dir.
İlçe topraklarının kuzeyi genelde alçak bir görünrnciedır. Karabiga'dan Batı'ya doğru 100 -200 m.tik ve yer yer 200 m'yi geçen tepeler vardır.
Karabiga'nın kuzeybatısında İsmailtepe (185 m), Çakırlı Köyü'nün yakınında Bakırtepe (244 m), Eskibalıklı Köyü'nün kuzeyinde Hızırilyastepe (265 m) bu yörenin yükseltileridir. Vörenin en yüksek noktası Örtülüce Köyü'nün kuzeyinde Hacıdede Tepesi (269 m)'dir.

OVALAR

Akarsu yataklarında meydana gelen küçük birikinti ovaların dışında, en geniş ve verimli ova, Biga Ovasıdır. İlçe alanının yaklaşık 1/3'ünü kapsayan ova, çevresindeki yer adlarıyla Karabiga, Gümüşçay, Gerlengeç, Güvemalan, Çavuşköy, Kaldırımbaşı, Güleçköy vb. gibi çevre halkı tarafından adlandırılmaktadır. Bu ovaları gruplandırma yaptığımızda;

Ayrıca Bekirli Köyü altındaki ovaya da Kadı Ovası adı verilir. Bu güne kadar akarsulardan su motoru ile santrifüj kullanılarak ve artezyen açarak yeraltı sularıyla sulanan ova toprakları, yapımı devam etmekte olan, Bakacak ve Taşoluk Barajlarının bitirilmesiyle, sulama problemini ortadan kaldırarak aliüvyonlu Biga Ovası sulu tarım yapan verimli ve modern hale getirilecektir.İlçe sınırındaki Akyaprak ve Kozçeşme Göletleri ile Lapseki ilçe sınırındaki Nusretiye Göleti'nin de tarımı önemli ölçüde etkilediği bir gerçektir.

AKARSULAR

KOCABAŞ ÇAYI : Biga İlçesi'nin en büyük ve adı tarihte Granikos ve Barenos olarak geçen Kocabaş Çayı'nın uzunluğu 80 km. civarındadır. Biga Ovası'ndan geçerek, Kara-biga yakınlarında Marmara Denizi'ne dökülen akarsu 3 büyük koldan oluşur.

1. Kol, Şapçı Dağı'nın Doğu sırtlarından çıkarak, kuzeydoğu yönünde dağlık araziyi aşarak, sağdan ve soldan aldığı kollarla beslenip, ilçe kuzeyinde güney-batıdan bir kolla beslenerek ana kola karışır.

2. Kol, Ala Dağı'nın kuzeydoğu ve güney sırtlarından İnen kollarla beslenerek, Kocabaş Çayı'na karışır.

3. Kol, Salat Dere, Kocabağ Dere, Çan Deresi veya Granit Çayı olarak adlandırılan akarsulardan oluşur.
Asıl ana kol, Ak Dağ'da granitti yerden doğar. (Ak Dağ, Kaz Dağı'nın tarihi ismiyle İda Dağı'nın ilk güzellik yarışmasının yapıldığı yerin hemen yakınındadır.) Çan deresi ile Güllüçay adlarını alarak ve çeşitli kollarla beslenerek, Çan İlçesi'nden Biga'ya kadar derin bir vadiden geçerken, Akkayrak Köyü yakınlarında doğu yönünden Kırkgeçit Deresi'ni, Abdiağa Köyü yakınlarında da yine doğu yönünden Gürlek Deresi'ni alarak ilçe mezkezine ulaşır. Biga İlçe merkezinden sonra oyada durgun bir akış gösterir. Güleçköy ile Adliye Köy yakınlarında Kıratlı Çayı, Çınarköprü Köyü yakınlarında Hoşap Çayı ile birleşerek, Karabiga'ya 3 km. yakınında delta yapmadan Marmara Denizi'ne dökülür.

Kocabaş Çayı'nın yatağında, zamanla değişiklikler olmuş ve çay yatak değiştirmiştir. Yağışlara bağlı olarak, yazın azalan su miktarı kışın çoğalır. Hatta, taşkınlara neden olarak önemli zararlar yapar. Taşkınları önlemek amacıyla, 1966 yılında, İlçe merkezinde 600 m. uzunluğunda bir set yapılmıştır. Kocabaş Çayı'nda su derinliği ortalama ilkbaharda 1 m. civarında olup, yazın 20-25 cm.ye kadar İner. Debisi, en az 15-20 m3, en çok 1345 m3'tür.

HOŞAP ÇAYI : Yenice İlçesi'nin Sazak Köyü yakınından doğar. Bu bölgede adı Pança Çayı'dır. Doğu tarafından Kuzgun Dere'yi, Batı tarafından da Çaldere ile Tomrukdere'yi Hoşaba Köyü yakınında alarak, Hoşap Çayı adını alır. Bahçeli Köyü İle Gümüşçay Beldesinin kenarından geçerek Çınarköprü Köyü yakınlarında Kocabaş Çayı'na ulaşır. Uzunluğu 50 km. olan akarsuyun; 30 km.si Biga İlçe sınırları içinde kalır.

KIRATLI (Eşelek-Kocaçay-Bakacak) ÇAYI : Çan İlçe sınırlarındaki Karadağ ormanlarından doğar. Eşelek ve Gürçeşme Köyleri ile Bakacak Bucağı'ndan geçtikten sonra, güneyden Kaynarca Deresi'ni kuzeyden de Kozçeşme Deresi'ni aldıktan sonra, Akköprü Köyü yakınlarında Kocabaş Çayı'na ulaşır.

Kemer Deresi de İlçenin küçük ama önemli akarsularından biridir. Çataltepe'den doğar. Kadı Ovası'nı bölerek Kemer Köyü'nde denize ulaşır.

GÖLLER

ECE GÖLÜ : Yeniçiftlik Beldesi ile Güleç, Adliye ve Tokatkırı Köyleri mülki sınırları arasında yer alır. Gölün yüzölçümü 10.000 hektar civarında olup, içinde biri 700 hektar, diğeri de 15-20 hektar büyüklüğünde iki ada vardır.

HOYRAT GÖLÜ : İlçenin kuzeydoğusunda, Marmara Denizi kenarında ve Güvemalan ile Gerlengeç köyleri arasında bulunmaktadır. Yüzölçümü 110 dekar olan Hoyrat Gölü'nün, Güvemalan yönünden gelen Mağara Deresi ve Koruoba Köyü yönünden gelen Böcekli Deresi ile beslenir. Gölün Marmara Denizi'ne bağlı küçük bir ayağı vardır.

Jeolojik ve coğrafi yönden bir Lagün Gölü özelliğindedir. (Lagün gölleri, deniz kıyılarında bulunan küçük ve eski körfezlerin, zamanla deniz yönünde kalan ağızlarının toprak veya diğer artıklarla dolması sonucu oluşurlar.) Deniz ile bağlantılı olan bu gölde, çeşitli balıklar bulunup, yuvalanmaktadır. Balıkçılık ve kış aylarında kara avcılığı için, Hazinece icara verilmektedir. Hoyrat Gölü'nün batı yanı Gerlengeç Köyü tarafındaki kıyısında, antik çağlarda kurulduğu sanılan, Harpagion veya Harpagia adlı kent olduğu sanılmaktadır. (Bak. Tarihi Yerler) Göl adını da bu antik kentten aldığı söylenmektedir.

NİLÜFER GÖLLERİ : Kalafat Köyü'nün hemen yakınlarında olan göl kümeleri, doğanın bakir gölü özelliğindedir. Biga'nın Abarttı da denilebilir. Yüzeyleri nilüfer çiçekleriyle kaplı olduğundan, bu adın verilmesi uygundur. Yaz ve kış kurumayan bu göllerin güzelliğinin katledilmemesi için, şimdiden yörenin koruma altına alınması gerekir.

Bitki Örtüsü

İklimden ve doğal şartlardan kaynaklanan bitki örtüsü, ilçe sınırlarında denizden iç kısımlara, yükseklere doğru değişiklik gösterir. Yüksek kısımlarda çoğunlukla meşe, az kızılcam ve kayın ormanlarıyla kaplıdır, ilçenin güney, doğu ve batısı ormanlıktır. Eski çağlarda ilçe çevresinin orman alanlarıyla kaplı olduğu, bu ormanlarda arslanların yaşadığı, Parion (Kemer) kenti efsanesinde anlatılır. Biga'daki ve köylerdeki eski binaların ağaç ihtiyacının kuruldukları yerden sağlandığı söylenmesi, topraklarının büyük oranının ormanlarla kaplı olduğunu gösterir.Günümüzde, ilçe topraklarının % 43'ü ormanlıktır. Ancak bu ormanlık alanlarının büyük bölümü, makilik ve baltalık bozuk ormanlıktır. Ekonomik değeri yüksek ormanlar (kerestelik) yok denecek kadar azdır. Bu ormanlar, Armutçuk Dağı ve Ahmetler Köyü çevresindedir. Biga ormanlarının en yaygın ağaç türü meşedir. Koru alanları dışında kalan yerlere baltalık denir ve yakacak olarak değerlendirilir.
Alçak tepelerde çalılıklar ve fundalıklar yaygındır. Sulak alanlarda ve akarsu boylarında söğüt, çınar, kavak ağaçları vardır. Son zamanlarda gelir sağlamak amacıyla sulak arazilerde ve akarsu boylarında Kanada Kavağı ekimi yaygınlaşmıştır. Endüstride çeşitli alanlarda mobilya, kibrit, kürdan ve sunta yapımında .... vb.) kullanılmaktadır. İç ovalarda ahlat, armut vb. ağaçlar göze çarpar. Yakın zamana kadar oldukça çok olan ceviz ağaçları da, mobilya yapımı nedeniyle kesilerek oldukça azalmıştır. Kıyılarda kısa bodur ağaçlarla zeytin, defne ve kocayemişe rastlanır.
Orman Müdürlüğü'nün yoğun çalışmaları sonucu, iklim ve toprak yapısı göz önüne alınarak, fundalık, pırnal ve pirenlik gibi makilik alanlar ıslah edilerek, ekonomik değeri yüksek kızılcam, sahilçamı, fıstıkçamı, selvi dikimi yapılmış ve dikilmesi planlanmıştır.
Yapay olarak bugüne kadar 9130 hektar ağaçlandırma yapılmıştır. Bunun 8060 hektarı Karabiga, 100 hektarı Biga ve 970 hektarı da Sava bölgesine dikilmiştir.

Biga iklim bölgelerinden, Marmara iklim bölgesi içerisinde kalmaktadır. Genellikle Karadeniz ve Akdeniz iklimi arasında geçiş iklimi hakimdir. Denizden 24 metre yükseklikte bulunan Biga, deniz ikliminin tesiri altında ise de, kuzeyden güneye doğru 30 km. den sonra yükselen arazi nedeniyle kara iklimi özelliği taşır. Yazları sıcak ve kurak olması Akdeniz iklimini, kışları yağışlı ve soğuk geçmesi Karadeniz iklimi özelliğini gösterir. En çok sonbahar ve kış aylarında yağış alır. Yazlar genellikle kurak geçer

Kaynak :Biga Belediyesi