Seddülbahir Kahramanı ve Mehmetçiğin İsim Babası Bigalı Mehmet Çavuş

sarisivat@gmail.com 0

Bigalı Mehmet Çavuş 

Bigalı Mehmet Çavuş: Seddülbahir Kahramanı ve Mehmetçiğin İsim Babası

Bigalı Mehmet Çavuş (Mustafa oğlu Mehmet), 1878 (Rumi 1294, Miladi 1878) yılında Bulgaristan'ın Filibe kentinde dünyaya gelmiş bir Türk askeridir. Bazı kaynaklara göre ise 1881 yılında Filibe'nin Ayran Köyü'nde doğmuştur. Babasının adı Mustafa'dır. Ailesi, 93 Harbi (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı) sırasında artan baskı ve katliamlar nedeniyle Anadolu'ya göç etmiş ve Çanakkale'nin Biga ilçesine bağlı Bahçeli köyüne (o dönemki adıyla İhsaniye) yerleşmiştir. Mehmet Çavuş, bu göç esnasında bebekti. Mehmet Çavuş, askerlik hizmetinde toplam 16 yıl görev yapmış, Balkan Savaşları'na gönüllü olarak katılmış ve Birinci Dünya Savaşı seferberliğinde 34 yaşındaydı.

Çanakkale Savaşı'ndaki Destanı

I. Dünya Savaşı'nda Çanakkale cephesinde çavuş rütbesiyle Osmanlı ordusunda görev yapmıştır. Çanakkale Savaşı (1915-1916) sırasında topçu birliklerinde yer almış, özellikle Seddülbahir Kalesi ve Gelibolu Yarımadası'ndaki çatışmalara katılmıştır. Mehmet Çavuş, 19'uncu Tümen Komutanı Yarbay Mustafa Kemal'e bağlı 27'nci Piyade Alayı 3'üncü Tabur 10'uncu Bölük çavuşlarından biriydi.

4 Mart 1915 tarihinde, İtilaf Devletleri donanmasının Seddülbahir Kalesi'ni şiddetli bir şekilde bombalamasının ardından, İngiliz Plymouth taburundan yaklaşık 60-70 kişilik bir deniz piyade birliği çıkarma yapmıştır. Bu çıkarma, kalenin Türkler tarafından boşaltıldığı düşüncesiyle yapılmıştı, ancak Albay Halil Sami Bey, Mehmet Çavuş liderliğindeki yaklaşık 15 ila 30 kişilik bir yarım takımı buraya konuşlandırmıştı.

Mehmet Çavuş komutasındaki bu yarım takım, sayıca ve silah gücü olarak üstün düşmana karşı üç saat süren dişe diş bir mücadele vermiştir. Çatışma sırasında Mehmet Çavuş'un tüfeğinin mekanizması tutukluk yapınca, o tüfeğini yere atmış ve düşmana karşı elindeki istihkam küreği ve/veya taşlarla saldırmaya başlamıştır. Bu kahramanca saldırı sonrasında askerlerini süngü hücumuna kaldırmış; bu sayede Müttefik birlikleri karaya tam olarak inememiş ve geri çekilmek zorunda kalmıştır. İngiliz güçleri 23 ölü, 25 yaralı ve 4 kayıp verirken, Türk askerleri 6 şehit ve 13 yaralı vermiştir. Mehmet Çavuş ise bu sırada başından ve göğsünden yaralanmış, avuçlarının içi parçalanmıştır.

Bu çatışmanın ardından, 19. Tümen Komutanı Yarbay Mustafa Kemal, Seddülbahir'deki kahramanlığı diğer askerlere teşvik olması amacıyla Mehmet Çavuş'un madalya ile ödüllendirilmesini istemiştir. Başkomutan Yardımcısı Enver Paşa, Maydos'taki askerî hastanede tedavi gören Mehmet Çavuş'u ziyaret ederek kendisine Harp Madalyası takmıştır. Ayrıca Mustafa Kemal, Mehmet Çavuş'a köstekli gümüş saat ve gümüş tabaka hediye etmiştir.

Mehmet Çavuş, tedavisinden sonra kendisine verilen hava değişimi iznini kullanmayarak cepheye geri dönmüş ve Arıburnu'nda savaşmıştır. 25 Nisan 1915 çıkarmasında 27. Alay ile birlikte düşmanı karşılayan ilk askerler arasındaydı ve Arıburnu bölgesinde ikinci kez yaralanmıştır. 9 Ocak 1916 tarihindeki düşman tahliyesine kadar bu bölgede mücadeleyi sürdürmüştür.

Savaştan Sonraki Yaşamı ve Mirası

Çanakkale Savaşı bittikten sonra Biga'nın Bahçeli köyüne dönen Bigalı Mehmet Çavuş, mütevazı bir hayat yaşamıştır. Kendisine teklif edilen maddi yardımları, "Ben vatanım için savaştım, para için savaşmadım" diyerek reddetmiştir. Hayatı boyunca, kendisine bizzat Atatürk tarafından teklif edilenler de dahil olmak üzere, devletten mali yardım almayı kabul etmemiştir. Geçimini çiftçilik ve ipekböcekçiliği yaparak sağlamıştır.

Mehmet Çavuş, 3 Şubat 1964 tarihinde 86 yaşında vefat etti ve eşi Fatma Tabakoğlu'nun yanına, köy mezarlığına defnedildi.

Bigalı Mehmet Çavuş, gösterdiği fedakârlık ve cesaretle anılmaktadır. Osmanlı ve Türk askeri için kullanılan "Mehmetçik" ifadesinin onun adından geldiği düşünülmektedir.

Hatırasını yaşatmak için 2015 yılında mezarı anıt-mezara dönüştürülmüştür. Ayrıca, eski köy okulunun restore edilmesiyle kurulan "Bigalı Mehmet Çavuş Sanat Galerisi"nde, kazandığı madalya sergilenmektedir. 2021 yılında, hayatını ve kahramanlıklarını anlatan bir belgesel film Seddülbahir Kalesi'nde gösterime sunulmuştur.

Çanakkale Savaşları Kahramanı Bigalı Mehmet Çavuş’un belgesel film gösterimine; Vali İlhami AKTAŞ, Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Sayın Ahmet Misbah DEMİRCAN, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail KAŞDEMİR, Tarihçi-Yazar Prof. Dr. İlber ORTAYLI, Eceabat Kaymakamı Mustafa ÇİFTÇİLER, Biga Kaymakamı Mustafa Can, AK PARTİ İl Başkanı Naim Makas, Biga Belediye Başkanı Bülent Erdoğan, Eceabat Belediye Başkanı Saim Zileli, Karabiga Belediye Başkanı Ahmet Elbi, siyasi parti temsilcileri, belgesel yapım ekibi, protokol üyeleri ve davetliler katılmıştı.

Onun yaşamı, vatanseverliği, fedakarlığı ve mütevazılığı ile gelecek nesillere örnek olmaya devam etmektedir.

......

Bigalı Mehmet Çavuş'un kahramanlığı, bir orduyu canlandırmak ve düşmanı püskürtmek için sadece "bir yürek, bir kürek" gibi sınırlı imkanların bile yeterli olabileceğini gösteren, Çanakkale ruhunun en somut temsilidir

Kaynaklar

(Kaynklara erişim tarihi : 14.12.2025

Çanakkale

Yorum Gönderin

"Değerli ziyaretçimiz; Sarısıvat Kültür Rehberi'ne katkınız için teşekkürler. Yorumunuz, incelememizin ardından kısa süre içinde yayına alınacaktır."

Yorum Gönder

"Değerli ziyaretçimiz; Sarısıvat Kültür Rehberi'ne katkınız için teşekkürler. Yorumunuz, incelememizin ardından kısa süre içinde yayına alınacaktır."

Daha yeni Daha eski