Sarısıvat Köyü Tarihçe

Bozcaada (antik adıyla Tenedos); Çanakkale Boğazı'nın girişindeki stratejik konumu ve binlerce yıllık geçmişiyle doğal, tarihi ve kültürel zenginliklerin birleştiği benzersiz bir destinasyondur. Adada gezilecek ve görülecek yerler ana hatlarıyla şöyledir:

Tarihi Yapılar ve Anıtlar

• Bozcaada Kalesi: Adanın en görkemli yapısıdır ve Fenikeliler dönemine kadar uzanan bir geçmişe sahiptir. Venedik, Ceneviz ve Bizans dönemlerinde kullanılan kale, Fatih Sultan Mehmet tarafından yeniden yaptırılarak bugünkü formuna kavuşmuştur. İç kalesinde bir zamanlar bir cami barındıran yapının, 30 metre yüksekliğindeki kulesi ve derin savunma hendekleri dikkat çekicidir.
• Kimisis Teodoku (Meryem Ana) Kilisesi ve Saat Kulesi: Cumhuriyet Mahallesi’nde yer alan ve 1869’da inşa edilen bu Rum Ortodoks kilisesi; 1895 yapımı, 23.8 metre yüksekliğindeki saat kulesi (çan kulesi) ile adanın siluetini belirleyen en önemli yapılardandır.
• Alaybey Camii: 1700’lü yıllarda Miralay Ahmet Ağa tarafından yaptırıldığı tahmin edilen, kırmızı kesme taştan inşa edilmiş zarif bir yapıdır. Bahçesinde, Sadrazam Halil Hamit Paşa'nın mezarının da bulunduğu bir hazire yer alır.
• Yalı Camii (Köprülü Mehmet Paşa Camii): 1655 yılında inşa edilen bu cami, adanın en eski Osmanlı yapılarından biri olarak kabul edilir.
• Namazgâh Meydanı ve Çeşmesi: 1752 yılında ada halkının iş birliğiyle yaptırılan çeşme, Lale Devri süsleme özelliklerini taşır ve adanın sosyal tarihindeki dayanışmanın bir simgesidir.
• Yel Değirmenleri: Bozcaada'da geçmişte buğday öğütmek için kullanılan 11 değirmenden sadece kalıntıları günümüze ulaşabilmiş; ancak 2019 yılında Yeni Kale mevkisindeki iki değirmen aslına uygun olarak yeniden yapılarak ziyarete açılmıştır.
• Yeni Kale (Tabya): 1827 yılında Göztepe sırtlarında, II. Mahmut döneminde savunma amaçlı inşa edilmiştir; günümüzde kalıntıları görülebilmektedir.

Doğal Güzellikler ve Plajlar

• Ayazma Plajı: Adanın en popüler ve geniş kumsalıdır; berrak denizi ve çevresindeki dinlenme alanlarıyla bilinir.
• Akvaryum Koyu (Mermer Burnu): Deniz altı biyoçeşitliliği ve temizliğiyle ünlü olup dalış tutkunları için en ideal noktalardan biridir.
• Diğer Plajlar: Sulubahçe, Habbele, Beylik, Tuzburnu, Poyraz Limanı ve Çayır Koyu; adanın dört bir yanına dağılmış, rüzgârın yönüne göre tercih edilebilecek bakir koylardır.
• Göztepe: 191 metre yüksekliğiyle adanın en yüksek noktasıdır ve ziyaretçilere 360 derecelik panoramik bir ada manzarası sunar.
• Polente Feneri ve Gün Batımı: Adanın batı ucunda yer alan rüzgâr türbinlerinin yanındaki bu fener; gün batımını izlemek için yerel halk ve turistlerin en çok tercih ettiği alandır.

Kültürel ve Arkeolojik Alanlar

• Geleneksel Rum ve Türk Mahalleleri: Cumhuriyet Mahallesi (Rum); ızgara planlı geniş sokakları, yüksek pencereli ve kireç badanalı evleriyle, Alaybey Mahallesi (Türk) ise dar ve girift sokakları, cumbalı taş evleriyle adanın kültürel mozaiğini oluşturur.
• Tenedos Nekropolü: M.Ö. 3000 yılından Roma dönemine kadar kesintisiz kullanılan bu antik mezarlık alanı, adanın köklü tarihini belgeleyen lahit ve buluntular sunar.
• Bozcaada Müzesi: Adanın 45 farklı konu başlığındaki tarihini binlerce fotoğraf ve belgeyle anlatan, özel koleksiyon niteliğinde bir müzedir.
• Kocabayır Açık Hava Tapınım Alanı: M.Ö. 8. yüzyıla ait olduğu düşünülen ve ana tanrıça Kibele kültüyle ilişkilendirilen kaya basamakları ile nişlerden oluşan bir antik tapınma alanıdır.
• Aya Paraskevi Ayazması: Küçük bir şapel ve şifalı olduğuna inanılan bir pınardan oluşan bu manastır, her yıl temmuz ayında Ayazma Panayırı'na ev sahipliği yapar.

Tematik Rotalar

• Bağlar ve Şarap Fabrikaları: 5000 yıllık bağcılık tarihine sahip olan adada, günümüzde aktif olan 6 şarap fabrikası ve adanın simgesi olan "Coğrafi İşaretli Bozcaada Çavuş Üzümü" bağları, agroturizm kapsamında görülebilir.
• Batıklar: Poyraz Limanı ve Batı Burnu açıklarında yer alan Osmanlı ve I. Dünya Savaşı döneminden kalma gemi batıkları, su altı arkeolojisiyle ilgilenenler için önemli değerlerdir.
  

  Yararlanılan Kaynaklar

• Çanakkale Kültür Envanteri (Musa Tombul, 2015): Tescilli arkeolojik sit alanları ve tarihi yapıların detaylı dökümü.
• Bozcaada Turizm Ana Planı (Prof. Dr. Muharrem Tuna vd., 2022): Sürdürülebilir turizm stratejileri ve ekonomik yapı analizleri.
• Bozcaada Değerleri Sempozyumu (Ed. Prof. Dr. Ali Akdemir, 2008): Mitoloji, antik tarih (Tenedos), bağcılık ve flora-fauna üzerine akademik bilgiler.