Sarısıvat Köyü Tarihçe

Güncelleme Tarihi :28.01.2026

Fotoğraf: Biga Dikmen Köyü, 2010. Hüseyin Aşkı Arşivi

Çanakkale İli Biga İlçeinde bulunan Dikmen Köyü; 19. yüzyılın son çeyreğinde Balkanlar'dan Anadolu'ya uzanan büyük göç dalgasının bir parçası olarak ortaya çıkmış, zamanla kendi özgün kültürel ve ekonomik kimliğini inşa etmiş bir yerleşim yeridir. Köyün tarihçesi, inanç sistemi, coğrafi yapısı ve sosyal yaşamı; Osmanlı’nın son döneminden günümüz Türkiye’sine kadar uzanan geniş bir perspektif sunmaktadır.

1. Kuruluş Süreci ve Tarihsel Gelişim

Dikmen Köyü’nün temelleri, 1877–1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) sırasında Balkanlar’daki Müslüman Türk nüfusun tasfiyesi sürecinde atılmıştır. Köy; 1877 yılında, bugün Bulgaristan sınırları içerisinde kalan Kırcaali bölgesindeki Borva (Borova) yerleşiminden göç eden yaklaşık 30 hanelik bir muhacir grubu tarafından kurulmuştur. ( Günümüzde Bulgaristan'da Borovo köyü olarak anılan Köy Filibe İli Laki ilçesine bağlıdır.)  

• 1892 Kayıtları: Dikmen Köyü'nde  46 hane ve 235 nüfus bulunmaktaydı.
• 1896 Kayıtları: Filibe’den gelenlerin de etkisiyle hane sayısı 74’e, nüfus ise 395’e yükselmiştir.

Köyün adı; Biga’dan yerleşim yerine kadar uzanan dik ve sarp arazi yapısından gelmektedir. İlk yıllarda çevre halkı tarafından göç edilen bölgeye atfen "Kırcalı" olarak da anılan köy, deniz seviyesinden 380 metre yükseklikte bir sırt üzerinde konumlanmıştır. İdari olarak Biga’nın merkez bucağına bağlı olarak kurulan köy, bazı kayıtlarda Çan nahiyesi sınırları içindeki "Dikmen Ormanı mevkii" olarak da zikredilmiştir.

2. İskân Mücadelesi ve Ekonomik Yapı

Dikmen Köyü’nün kuruluşu, mülkiyet ve devlet otoritesi açısından ilginç bir hukuk mücadelesine sahne olmuştur. Köy, başlangıçta Tersane-i Âmire’nin kereste ihtiyacı için kullanılan mirî orman arazileri üzerinde izinsiz olarak inşa edilmiştir. Muhacirlerin ormanlık alanları açarak tarla ve ev yapması üzerine, hükümet başlangıçta tahliye kararı alsa da halkın bölgeden ayrılmamak konusundaki ısrarı galip gelmiştir. 1893 yılında Meclis-i Vükelâ kararıyla, tahrip edilen alanların geri kazanılamayacağı kabul edilmiş ve muhacirlere tapu senetleri verilerek yerleşim resmîleşmiştir.

Ekonomik olarak, 1892 verilerine göre köyün yıllık vergi kapasitesi 13.410 kuruş civarındaydı ve bu gelirin büyük bölümünü aşar vergisi oluşturmaktaydı. O dönemde 4.000 dönüm civarında araziye sahip olan köy halkı, tarım ve hayvancılıkla geçimini sağlamaktaydı.

3. Manevi Miras: Tekke Mezarlığı ve Silkinti Suyu

Biga Dikmen Köyü Tekke Mezarlığı, İsmail Dede'ye ait Mezar Taşı. Yıl: 2009, Hüseyin Aşkı Arşivi

Tekke Mezarlığı ve Bektaşi Kimliği: Köyün alt bölümünde yer alan Tekke Mezarlığı; dervişlere ve tekke mensuplarına ait bir alandır. Mezar taşlarındaki Sülüs ve Talik hatlar, "Hüve’l-Bâkî" ibareleri ve özellikle Bektaşi dervişlerine özgü dilimli sikke/taç formundaki başlıklar (serpuş), buranın tarikat geçmişini belgelemektedir. Özellikle İsmail Dede’ye ait mezar taşındaki "Hacı Bektaş Veli bende-i" ifadesi, mezarlığın  Bektaşi geleneğiyle olan bağını açıkça ortaya koymaktadır. 

• 

  Fotoğraf: Biga Dikmen Köyü Tekke Mevkii, Yıl: 2009, Hüseyin Aşkı Arşivi

• Silkinti Suyu Efsanesi: Tekke alanında bulunan bu suyun; bir şeyhin susuzluk anında peşkirini (havlusunu) sıkmasıyla ortaya çıktığına inanılır. Halk arasında egzama ve siğil gibi cilt hastalıklarına iyi geldiği düşünülen bu şifalı su, köyün manevi havasını pekiştiren bir kült olarak varlığını sürdürmektedir. Bölgede çobancılık yapmış olan rahmetli Tahsin Korkmaz, buraya çok sayıda insanın geldiğini ve şifa bulduklarını bizzat müşahede ettiğini ifade etmiştir. Dikmen Köyü'nden Tekke bölgesine giden yollar 2025 yılında Köy Muhtarlığınca genişletilmiştir.
  

  

  Fotoğraf: Dikmen Köyü'nden Çoban Tahsin Korkmaz, Yıl: 2009 (Hüseyin Aşkı Arşivi)

4. Sosyal Yaşam, Kültür ve Modern Etkinlikler

• Hafızın Düzü ve Karadeniz Şenlikleri: Dikmen ile Altıkulaç köyleri arasında yer alan Hafızın Düzü, bölgenin en önemli sosyal etkinlik alanıdır. Burada düzenlenen Karadeniz Yayla Şenlikleri, binlerce kişiyi horon halkalarında bir araya getirmekte; Karadenizli sanatçılar bu buluşmalara renk katmaktadır. Alanın düzenlenmesinde ve etkinliklerin sürdürülebilirliğinde Dikmen Köyü Muhtarlığının ve Karadenizli iş insanı Murat Köse’nin maddi ve manevi destekleri büyük rol oynamıştır.Alanda 2012 yılında Uluslararası Okçuluk müsabakaları düzenlenmiştir.
  
  

  

  Dikmen, Hafız'ın Düzü, Yıl: 2013, Hüseyin Aşkı Arşivi
  
  

• Düğünler ve Kerim Lakaplı Oyuncu: Köyün düğünleri, usta oyuncuları ve coşkulu halk oyunlarıyla çevrede nam salmıştır. Bu gelenek içinde "Kerim" lakaplı usta oyuncu, kendine has stiliyle köy hafızasında efsaneleşmiş bir figürdür.
  

  

  Dikmen Köyü, Rahmetli Kerim Bey, Yıl: 2007, Hüseyin Aşkı Arşivi
  
  

• Köy Hayırı: Her yıl düzenlenen geleneksel köy hayırları, komşu köy Sarısıvat halkının da geniş katılımıyla toplumsal dayanışmayı güçlendiren bir ritüeldir.
  

5. Mimari, Doğal Zenginlikler ve Yeraltı Kaynakları

• Mimari Yapı: Jeolojik yapısı büyük ölçüde kumtaşından oluşan köyde evler; düzgün köşeli kumtaşları ve kırmızı kil çamuru kullanılarak inşa edilmiştir. Sert kış şartları nedeniyle pencereler küçük ve tek olarak tasarlanmıştır.
  
  
• Doğal Zenginlikler: Ormanlar; lezzetli bolet (ayı) mantarları, dağ çilekleri, yabani böğürtlenler ve yoğun kekik kokularıyla zengin bir ekosistem sunar.
  
  
• Yeşil Altın (Krizopras): Köyün güneydoğusunda, şist formasyonları içerisinde "yeşil altın" olarak da bilinen elma yeşili renkte krizopras yatakları ile Molibden ve  demir madeni izleri bulunmaktadır.(Molibden madeni MTA tespitleri arasında yer almaktadır)

6. Demografik Dönüşüm ve Göç

Köy; kısıtlı geçim imkânları nedeniyle özellikle Bursa’ya (yaklaşık 450-500 hane) yoğun göç vermiştir. 2007 yılında 230 olan nüfus, 2024 itibarıyla 110 kişiye kadar düşmüştür. Ancak son yıllarda bir "tersine göç" hareketi başlamıştır; emekli olan Dikmenliler, köyün sakinliği ve temiz havası için geri dönerek sosyal hayatın canlanmasına vesile olmaktadır.

---

Derleyen: Hüseyin Aşkı (1957, Sarısıvat doğumlu)

• Küçük, B. (2010). Biga Kazasında Muhacir Yerleşimleri ve Yaşanan Sorunlar (1856-1910). (Yüksek Lisans Tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü. Osmanlı Belgelerinde Kafkas Göçleri. Erişim Bağlantısı.
• Biga Günlüğü. "Dikmen Köyü Tarihçesi ve Sosyal Yapısı". Haber Detayı.
• Biga Biga Wordpress. "Dikmen Köyü Tekkesi ve Silkinti Suyu Efsanesi". Makale Bağlantısı.
• TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu). Merkezi Dağıtım Sistemi (MEDAS) Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) Sonuçları (2007–2024).
• Aşkı, H. Kişisel Gezi Notları ve Yerel Saha Araştırmaları (1957, Sarısıvat doğumlu).