Sarısıvat Köyü Tarihçe

Çan İlçesi, Atav Köprüsü Yıl 2015 Hüseyin Aşkı Arşivi

 Cumhuriyeti’nin kuruluş yıllarında, modernleşme sadece sosyal alanda değil, mühendislik ve altyapı projeleriyle de yükseliyordu. Bu yükselişin Çanakkale’deki en somut ve zarif örneklerinden biri, Çan ilçesinde yer alan Atav Köprüsü’dür. Türkiye’nin ilk betonarme asma köprüsü olma unvanını taşıyan bu yapı, sadece bir ulaşım aracı değil, aynı zamanda bir devrin azmini temsil ediyor.

Atatürk’ün İzinde Bir Mühendislik Mirası

Atav Köprüsü’nün hikayesi, bizzat Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün vizyonuyla şekillenmiştir. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk stabilize karayolu olan 212 kilometrelik Çanakkale-Balıkesir hattı üzerindeki köprülerin inşa görevi, Atatürk tarafından bizzat İnşaat Yüksek Mühendisi Ferruh Atav’a verilmiştir.

Mühendis Atav, 1931 yılında tamamladığı bu köprüyle, o dönem için devrim niteliğinde olan betonarme tekniğini asma köprü mimarisiyle buluşturmuştur. Atatürk, 15 Mayıs ve 24 Haziran 1934 tarihlerinde Çan’a gerçekleştirdiği ziyaretlerde bu köprüyü bizzat kullanarak yapının önemini taçlandırmıştır.

Mimari Özellikleri ve Yapısı

Halk arasında "Çayırlar" olarak bilinen Cumhuriyet Mahallesi'nde, İnce Deresi üzerinde konumlanan köprü, Erken Cumhuriyet Dönemi’nin tipik özelliklerini taşır:

• Malzeme Karmaşası: Tempan duvarlarında düzgün kesme taş kullanılırken, tabliye ve asma sistemlerinde betonarme tercih edilmiştir.
• Zarif Detaylar: Korkuluklarında kullanılan demir işçiliği, dönemin estetik anlayışını yansıtır.
• Stratejik Konum: Yapıldığı dönemde Çanakkale yönüne giden ana damar olan köprü, Küçük ve Büyük Agonya köprüleriyle birlikte bölgenin lojistik kalbi olmuştur.

Geçmişten Günümüze Atav Köprüsü

Yıllarca Çan-Çanakkale trafiğine hizmet veren köprü, bölgedeki kömür ocaklarının genişlemesi ve yol güzergahlarının değişmesi sonucu bugün Çan Linyit İşletmeleri (ÇLİ) sahası içerisinde kalmıştır. Aktif trafikten çekilmiş olsa da, tarihi ve milli değeri nedeniyle koruma altındaki varlığını sürdürmektedir.

Atav Köprüsü, hem mühendisinin adını yaşatması hem de Cumhuriyet’in "betonarme" ile tanıştığı ilk asma yapı olması nedeniyle, Çanakkale’nin endüstriyel ve kültürel mirasının en değerli parçalarından biri kabul edilir.

Kaynaklar :
https://www.can.gov.tr/atav-koprusu
 https://korumakurullari.ktb.gov.tr/Eklenti/73824,canakkale-ili-can-ilcesiataturk-ve-cumhuriyet-mahallele-.pdf?0 

Bu tarihi mirasın tüm detaylarını ve 2015 yılı arşiv görüntülerini incelemek ister misiniz?

📸 Atav Köprüsü Fotoğraflarını Görmek İçin Tıklayın