1915 Çanakkale Köprüsü, Çanakkale Boğazı'nın ilk, Marmara Bölgesi'nin ise beşinci asma köprüsü olarak Asya ile Avrupa kıtalarını birbirine bağlayan devasa bir mühendislik projesidir. Çanakkale'nin Lapseki (Şekerkaya) ve Gelibolu (Sütlüce) ilçeleri arasında konumlanan köprü, Malkara-Çanakkale Otoyolu'nun en önemli parçasını oluşturmaktadır.
Tarihçe ve Yapım Süreci
Çanakkale Boğazı'na bir köprü inşa etme fikri ilk olarak 1984-1989 yılları arasında ortaya atılmış, ancak somut adımlar daha sonraki yıllarda atılabilmiştir. Projenin ihalesini, en kısa işletme süresini teklif eden Daelim (Güney Kore), Limak (Türkiye), SK (Güney Kore) ve Yapı Merkezi (Türkiye) ortak girişimi kazanmıştır. Köprünün temeli, 18 Mart Çanakkale Deniz Zaferi'nin 102. yıl dönümü olan 18 Mart 2017 tarihinde atılmıştır. Yapım maliyeti 1 milyar 750 milyon Euro olarak açıklanan köprü, otoyollarla birlikte toplamda 2 milyar 545 milyon Euro'luk bir yatırımla tamamlanmış ve 18 Mart 2022 tarihinde hizmete açılmıştır. İşletme süresinin dolmasının ardından köprü, 2034 yılında tamamen devlete devredilecektir.
Mühendislik Harikası ve Dünya Rekorları
1915 Çanakkale Köprüsü, sahip olduğu teknik özelliklerle dünya mühendislik tarihinde önemli bir yere sahiptir:
• Dünyanın En Uzun Orta Açıklığı: Köprünün iki kule arasındaki orta açıklığı 2.023 metredir. Bu uzunlukla, Japonya'daki Akashi Kaikyō Köprüsü'nü 32 metre geride bırakarak "Dünyanın En Uzun Orta Açıklığına Sahip Asma Köprüsü" unvanını elde etmiştir.
• Yükseklik Rekoru: Köprünün çelik kulelerinin yüksekliği 318 metredir. Kulelerin tepesine yerleştirilen 16 metre yüksekliğindeki top mermisi figürleri ile birlikte toplam yükseklik 334 metreye ulaşmaktadır. Bu özelliğiyle köprü, dünyanın en yüksek kulelerine sahip asma köprüsü unvanını da taşımaktadır.
• Boyutlar ve Malzeme: Köprünün toplam uzunluğu, yan açıklıklar ve viyadüklerle birlikte 4.608 metreyi bulmaktadır. Yapımında dünyanın çevresini dört kez dolaşabilecek uzunlukta, yani 162 bin kilometre tel kullanılmıştır. Ayrıca kullanılan 227 bin metreküplük beton ile 25 bin nüfuslu bir ilçe kurmak mümkündür.
Mimari Sembolizm
Köprü, teknik başarısının yanı sıra Türk tarihi ve milli değerlerine atıfta bulunan zengin bir sembolizm barındırmaktadır:
• 2023 Metre: Orta açıklığın 2.023 metre olması, Türkiye Cumhuriyeti'nin 100. kuruluş yılı olan 2023'e ithaf edilmiştir.
• 318 Metre: Kule yüksekliğinin 318 metre olması, 18 Mart (3. ayın 18. günü) Çanakkale Deniz Zaferi'ni simgelemektedir.
• Renkler: Kulelerde kullanılan kırmızı ve beyaz renkler, Türk bayrağını temsil etmektedir.
• Seyit Onbaşı Figürleri: Kulelerin tepesinde yer alan ve her biri 16 metre uzunluğunda, 78 ton ağırlığında olan metal figürler, Çanakkale Savaşı kahramanlarından Seyit Onbaşı'nın sırtladığı top mermilerini simgelemektedir.
Ulaşım ve Çevresel Etki
1915 Çanakkale Köprüsü, iki kıta arasındaki ulaşım süresini büyük ölçüde kısaltmıştır. Feribotla saatler sürebilen geçiş süresi, köprü sayesinde sadece altı dakikaya inmiştir. 2024 yılı verilerine göre köprüden 2 milyon 684 bin 738 araç geçiş yapmıştır.
Proje kapsamında çevresel faktörler de gözetilmiş, 540 bini otoyol güzergahında olmak üzere toplamda 1 milyon 540 bin ağaç dikimi gerçekleştirilmiştir. "Boğazın yakut gerdanlığı" olarak nitelendirilen bu yapı, Çanakkale'yi Anadolu'dan Avrupa'ya geçişte stratejik bir üs haline getirmiştir.
01.01.2026 tarihinden itibaren otomobiller için 995 TL (KDV dahil) olarak belirlenmiştir.
Sanal Gezihttp://www.canakkale.gov.tr/1915-canakkale-koprusu
https://www.1915canakkale.com/
https://bursaarge.meb.gov.tr/www/turkiye-yuzyilinin-yuz-aki-100-eseri-1915-canakkale-koprusu/icerik/659
https://tr.wikipedia.org/wiki/1915_%C3%87anakkale_K%C3%B6pr%C3%BCs%C3%BC
https://www.kgm.gov.tr/SiteCollectionDocuments/KGMdocuments/Otoyollar/OtoyolKopruUcret/2026Gecis_Ucret/4-1915Canakkale.pdf
Yorum Gönder