Çanakkale Kültür Envanteri’ne göre Biga ilçesi sınırları içinde 11 adet tümülüs tespit edilmiş ve kayıt altına alınmıştır. Bu tümülüsler, bölgenin sosyal yapısı, gömü gelenekleri ve tarihsel gelişimi hakkında önemli bilgiler sunmaktadır.
Biga İlçesindeki Tümülüsler
1. Ahmetler Köyü – Sivritepe Tümülüsü
Ahmetler köyü sınırları içinde yer alan Sivritepe Tümülüsü, yapay bir mezar tepesi niteliğindedir. Yoğun bitki örtüsü nedeniyle mimari ayrıntılar sınırlı olarak gözlemlenebilmektedir. Antik dönem gömü geleneğini yansıtan bir mezar yapısıdır.
2. Beyoba – Cevizli Tümülüsleri (Bekirli Köyü)
Bekirli köyü Beyoba–Cevizli mevkiinde yer alan bu alan, birden fazla tümülüsten oluşan bir mezar grubudur. Tarımsal faaliyetler nedeniyle bazı tümülüsler kısmen tahrip olmuştur. Yoğun mezar tuğlası buluntuları, alanın nekropol karakteri taşıdığını göstermektedir.
3. Bekirli – Beyoba Tümülüsü
Beyoba mevkiinde bulunan bu tümülüs, kare planlı mezar odası ve lahitleriyle dikkat çekmektedir. Mimari özellikleri, tümülüsün MÖ 5. yüzyıla tarihlendirilebileceğini göstermektedir. Kaçak kazılar nedeniyle kısmen tahrip olmuştur.
4. Çeşmealtı – Dedetepe Tümülüsü
Çeşmealtı mevkiinde yer alan Dedetepe Tümülüsü, doğal bir yükselti üzerine inşa edilmiş mezar yapısıdır. Çevresinde ele geçen seramik parçaları, antik döneme ait bir gömü geleneğine işaret etmektedir.
5. Geredeli Köyü – Tavşantepe Tümülüsü
Geredeli köyü sınırlarında bulunan Tavşantepe Tümülüsü, Kaledüzü yerleşmesi ile ilişkili bir mezar yapısıdır. MÖ 5. yüzyıl (Pers Dönemi) özellikleri göstermesi bakımından bölge tarihi açısından önemlidir.
6. Gümüşçay – Kızöldün Tepe Tümülüsü
Biga ilçesinin en önemli tümülüslerinden biridir. Bu tümülüsle ilişkilendirilen Polyksena Lahdi, Anadolu’daki figürlü mermer lahitlerin erken ve seçkin örnekleri arasında yer almaktadır. Tümülüs, aristokrat bir gömü geleneğini yansıtmaktadır.
7. Karabiga – Tümbelez Tepe Tümülüsü
Karabiga beldesi sınırlarında bulunan Tümbelez Tepe Tümülüsü, büyük boyutlarıyla dikkat çeken bir mezar tepesidir. Dromoslu mezar yapısına ait olduğu düşünülen taş izleri görülmektedir.
8. Kemer Köyü – Osmangölü Tümülüsü
Kemer köyü Osmangölü mevkiinde yer alan bu tümülüs üzerinde kurtarma kazısı yapılmıştır. Buluntular, mezar yapısının MÖ 4. yüzyıla tarihlendiğini göstermektedir.
9. Kemer Köyü – Parion I Tümülüsü
Toprakkule mevkiinde bulunan Parion I Tümülüsü, Parion Antik Kenti’nin nekropol alanı ile ilişkilidir. Yol çalışmaları ve tarımsal faaliyetler nedeniyle kısmen tahrip olmuştur.
10. Yeniceköy – Kocatepe Tümülüsü
Yeniceköy sınırları içinde yer alan Kocatepe Tümülüsü, doğal bir tepe üzerine inşa edilmiş mezar yapısıdır. Kaçak kazı izleri mevcuttur ve antik dönem gömü geleneğini yansıtmaktadır.
11. Karabiga – Yeni Mahalle Tümülüsü
Karabiga beldesi Yeni Mahalle sınırlarında bulunan bu tümülüs, günümüzde modern yapılaşma nedeniyle büyük ölçüde tahrip olmuştur. Envanterde mezar tepesi olarak kayıtlıdır.
Genel Değerlendirme
Biga ilçesindeki tümülüsler, ağırlıklı olarak Helenistik ve Roma dönemleri ile Pers Dönemi gömü geleneklerini yansıtmaktadır. Bu mezar yapıları, bölgedeki sosyal tabakalaşma, inanç sistemi ve ölü gömme gelenekleri hakkında önemli bilgiler sunmaktadır. Günümüzde bir kısmı tarımsal faaliyetler ve kaçak kazılar nedeniyle zarar görmüş olsa da, tamamı arkeolojik sit alanı niteliği taşımaktadır.
Kaynak
Bu yazıda yer alan bilgiler,
Tombul, M. (2015). Çanakkale Kültür Envanteri: Arkeolojik Yerleşim Alanları ve Sanat Tarihi Yapıları adlı eserden (s. 255–301) derlenmiştir.
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Çanakkale Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü yayını.
Yorum Gönder