 |
| Barbaros Şehitliği (Valilik) |
Denizcilik Tarihinin Sessiz Tanığı: Barbaros (Köseburnu) Şehitliği
Çanakkale Boğazı'nın stratejik noktalarından birinde yer alan ve halk arasında farklı isimlerle anılsa da tek bir tarihi mekanı işaret eden Barbaros Şehitliği, Türk denizcilik tarihinin hüzünlü hatıralarını barındıran en önemli anıt mezarlıklardan biridir. Kaynaklarda Köseburnu Barbaros Şehitliği veya Barbaros Nara Şehitliği olarak da geçen bu alan, günümüzde Türk Deniz Kuvvetleri'nin simge şehitliklerinden biri haline gelmiştir.
Konumu ve Tarihsel Kökeni
Şehitlik, Çanakkale'de Nara yolu üzerinde, Çanakkale Boğaz Komutanlığı'na bağlı Yüzbaşı Hakkı Bey Askeri Tesisleri içerisinde, Köseburnu mevkiinde bulunmaktadır,. Osmanlı İmparatorluğu döneminden itibaren Nara bölgesindeki köylerde yaşayan halkın burayı mezarlık olarak kullandığı bilinmektedir.
Şehitliğin askeri kimliğini kazanması ise 20. yüzyılın başlarına dayanır. Bölgedeki bilinen en eski askeri anıt, 1 Ekim 1911 tarihinde Nara'ya gelen Mesudiye zırhlısında şehit düşen Atinalı Mehmet Bin Hüseyin, Ereğlili Emir Ali bin İbrahim ve Geredeli Halil Bin Mehmet anısına dikilmiştir. Ayrıca, Mondros Deniz Savaşı'na katılan Barbaros ve Turgut Reis zırhlılarında şehit olan 4 subay ve 36 er, 19 Ocak 1912 tarihinde bu alana defnedilmiştir.
Restorasyon Süreci ve Deniz Kuvvetleri Şehitliğine Dönüşümü
Zaman içinde çeşitli onarımlar geçiren şehitlik, 1954 yılında "Şehitlikleri İmar Cemiyeti" tarafından restore edilmiştir. Bu çalışmalar sırasında yapılan kazılarda bulunan kemikler, Barbaros Şehitleri Anıtı'nın arkasındaki bir mahzende sandukalar içinde muhafaza altına alınmıştır.
Mekanın günümüzdeki modern ve kapsamlı haline kavuşması ise 2007-2008 yıllarında gerçekleşen büyük restorasyon projesiyle mümkün olmuştur. "Barbaros Şehitliği'nin Deniz Kuvvetleri Şehitliği olarak düzenlenmesi" direktifiyle 24 Ağustos 2007'de başlayan çalışmalar, 1.182 metrekarelik bir alanda yürütülmüş ve 2008 yılında dönemin Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Metin Ataç'ın katıldığı bir törenle ziyarete açılmıştır.
Şehitliğin Kapsamı ve Anılan Kahramanlar
Yapılan bu son düzenlemelerle birlikte şehitlik, sadece belirli bir dönemin değil, tüm Deniz Kuvvetleri tarihinin anıldığı bir mekana dönüşmüştür. Şehitlikte şu unsurlar öne çıkmaktadır:
1. Dumlupınar ve Atılay Şehitleri: Şehitlikte, 4 Nisan 1953'te batan Dumlupınar denizaltısında şehit olan Motor Başçavuş Ali Ulvi Erhazar ve Seyir Astsubay Çavuş Şaban Mutlu'ya ait iki mezar bulunmaktadır. Ayrıca her yıl Dumlupınar ve Atılay denizaltılarında şehit düşen denizciler için burada anma törenleri düzenlenmektedir.
2. Genel Deniz Şehitleri Levhaları: Restorasyon sonrası şehitliğe, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde meydana gelen her kaza olayını temsil eden 23 ayrı başlık altında levhalar yerleştirilmiştir. Bu levhalarda toplam 1.483 şehidimizin ismi yer almaktadır.
Günümüzdeki Önemi
Barbaros Şehitliği, günümüzde sadece tarihi bir mezarlık değil, aynı zamanda canlı bir anma merkezidir. 30 Ağustos Zafer Bayramı ve Türk Silahlı Kuvvetleri Günü gibi resmi günlerde, il protokolü ve askeri erkanın katılımıyla burada törenler düzenlenmekte, şehitlerin kabirlerine karanfiller bırakılmaktadır,. Çanakkale Valiliği ve Boğaz Komutanlığı'nın ev sahipliğinde gerçekleşen bu törenler, Türk milletinin deniz şehitlerine duyduğu minnetin bir ifadesi olarak her yıl tekrarlanmaktadır,.
Kaynakça
Bu metnin oluşturulmasında kullanılan kaynaklar aşağıdadır:
1. Çanakkale TV Haber Sitesi: "Barbaros Şehitliği'nde Tören Düzenlendi" - Dumlupınar ve Atılay şehitleri anma töreni detayları.
2. Çanakkale Boğaz Gazetesi: "Barbaros Nara Şehitliği’nde anma töreni" - 30 Ağustos törenleri ve şehitliğin konumu.
3. Çanakkale Travel / Haber: "Barbaros Şehitliği Ziyarete Açıldı" - 2008 yılındaki açılış töreni, şehitliğin genel "Deniz Kuvvetleri Şehitliği"ne dönüşümü ve levha detayları.
4. Son Dakika Haber Portalı: "Köseburnu Barbaros Şehitliği Törenle Ziyarete Açıldı" - Tarihçesi, 1911 ve 1912 yıllarındaki ilk definler, Mesudiye, Barbaros ve Turgut Reis zırhlıları ile Dumlupınar şehitlerinin detaylı bilgisi.
Yorum Gönder