Sarısıvat Köyü Tarihçe

Çanakkale ili Biga ilçesine bağlı Arabakonağı Köyü sınırları içerisinde yer alan Kaletepe (Kolonae) Antik Kenti, bölgenin önemli arkeolojik alanlarından biridir. Antik yerleşim, Lapseki ve Çan ilçeleri sınırlarının kesiştiği noktada, Parion ve Biga Ovası’na açılan vadilere hâkim stratejik bir konumda bulunmaktadır.

Genel Özellikleri

Kaletepe üzerindeki yerleşim alanının çevresi, moloz taşlardan inşa edilmiş sur duvarları ve kulelerle çevrilidir. Sur duvarlarının doğu kesimi kuru duvar tekniğiyle, batı kesimi ise kireç harçlı moloz taşlarla yapılmıştır. Yaklaşık 2,5 metre kalınlığa sahip surların, kuru duvar tekniğiyle yapılan bölümü temel seviyesine kadar korunurken, batı bölümündeki harçlı kısımlar günümüzde yer yer 2 metre yüksekliğe kadar ayakta kalabilmiştir.

Yerleşim alanı yoğun bitki örtüsüyle kaplı olduğundan detaylı inceleme sınırlıdır. Ancak ormanlık alan içerisinde bazı yapı temelleri ve kalıntılar izlenebilmektedir. Yerleşimin kuzey ve doğu kesimleri oldukça dik yamaçlara sahip olup, ana girişin batı yönündeki daha az eğimli alandan sağlandığı anlaşılmaktadır.

Tarihsel Süreç

Sur duvarlarında kullanılan farklı yapı teknikleri, yerleşimin iki farklı dönemde kullanıldığını göstermektedir.
Kuru duvar tekniğiyle yapılan surların MÖ 5. yüzyıla tarihlendiği,
Kireç harçlı onarımların ise Roma Dönemi’nde gerçekleştirildiği düşünülmektedir.
Yerleşimin, Bizans Dönemi’nde işlevini kaybetmesiyle birlikte terk edildiği değerlendirilmektedir.

Kilise Alanı

Yerleşimin kuzeyinde, halk arasında “Kilise Alanı” veya “Düz Tarla” olarak bilinen vadide, büyük bir yapıya ve eklentilerine ait kalıntılar bulunmaktadır. Ormanlık ve çalılık alan içerisinde kalan bu bölgede, kaçak kazılar sonucu ortaya çıkan mimari parçalar ve sütunlar, burada bir kilise ve ona bağlı yapıların varlığına işaret etmektedir.

Stratejik Önemi

Kolonae Antik Kenti, Lampsakos (Lapseki) Antik Kenti ile Granikos Ovası’ndaki antik yerleşimler arasında uzanan yolların kontrol noktasında yer almaktadır. Bu özelliği, kentin askeri ve ticari açıdan stratejik bir öneme sahip olduğunu göstermektedir.

Antik kaynaklardan Strabon, kentin Miletliler tarafından kurulduğunu ve adının “Kolonae” olduğunu belirtmektedir. Kentin uzun süre Lampsakos toprakları içinde yer aldığı bilinmektedir. Ayrıca MÖ 334 yılında Büyük İskender, Abydos’tan Parion’a ilerlerken ordusuyla birlikte burada konaklamıştır.

Kaynak :Tombul, M. (2015). Çanakkale Kültür Envanteri: Arkeolojik Yerleşim Alanları ve Sanat Tarihi Yapıları. İstanbul: Çanakkale İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayınları