Sarısıvat Köyü Tarihçe

Görsel : Kemerdere Su Kemeri yıl 2013 Hüseyin AŞKI arşivi

bereketli topraklarında, efsanevi Troia (Truva) Antik Kenti’ne hayat veren suların izini sürdüğünüzde karşınıza tarihin en görkemli su mühendisliği yapılarından biri çıkar: Kemerdere Su Kemeri. Bu yapı, sadece taşların üst üste dizilmesiyle oluşan bir köprü değil; antik dünyanın susuzluğa karşı verdiği mücadelenin ve estetik anlayışının günümüze ulaşan en somut tanığıdır.

Binlerce Yıllık Bir Miras: 3.500 Yıllık Su Yolu

Bugün ayakta kalan görkemli kemer Roma Dönemi mimarisini yansıtsa da, Kemerdere’nin hikayesi çok daha eskilere dayanıyor. Arkeolojik veriler, bu güzergahın yaklaşık 3.500 yıl öncesinden, yani Tunç Çağı Troia’sından itibaren su iletimi için kullanıldığını gösteriyor. Roma İmparatorluğu döneminde ise bu kadim hat, devasa bir kemerle taçlandırılarak adeta ölümsüzleştirilmiştir.

Mimari İhtişam ve Teknik Detaylar

Kemerdere (Tymbros) Çayı üzerindeki derin bir vadide yükselen bu yapı, yaklaşık 16 metre yüksekliğiyle vadiyi bir dantel gibi birbirine bağlıyor. Yapının teknik özellikleri, döneminin mühendislik dehasını gözler önüne seriyor:

• Malzeme ve İnşa: Kemerin alt kısımlarında devasa kesme taşlar, üst bölümlerinde ise zaman içindeki onarımları da simgeleyen moloz taşlar kullanılmıştır.
• Statik Deha: Yapının hafifliğini sağlamak ve basıncı dengelemek amacıyla, ana kemer gözü ile su kanalının altındaki silme arasına yerleştirilen küçük kemer gözleri, antik mimarideki "hafifletme" tekniğinin kusursuz bir örneğidir.
• Kapasite: Troas bölgesinin günümüze ulaşan en sağlam su kemeri olma özelliğini taşıyan yapı, antik dönemde Troia’nın su ihtiyacını karşılayan ana damar konumundaydı.

Geleceğe Miras: Restorasyon Çalışmaları

Restorasyondan sonra Kemerdere Su Kemeri 

2018 Troya Yılı ile ivme kazanan çalışmalar kapsamında, Kemerdere Su Kemeri kapsamlı bir restorasyon ve çevre düzenlemesi sürecinden geçti. Çanakkale Valiliği koordinasyonunda yürütülen bu projelerle yapının statik sorunları giderildi ve binlerce yıllık bu miras yıkılma tehlikesinden kurtarılarak bir "açık hava müzesi" niteliğine kavuşturuldu.

Kemerdere Su Kemeri’ne Nasıl Gidilir?

Kemer, Çanakkale merkez ilçesine bağlı Kemerdere köyü sınırları içinde yer alıyor. Çanakkale 'ye yaklaşık 34 Km. Köye kadar asfalt yolla ulaşım sağlanabiliyor. Kemerin yakınına kadar stabilize (toprak) yolla devam edilebiliyor.  Aracınızı park ettikten sonra kısa ve keyifli bir yürüyüşle bu devasa yapıya ulaşabilirsiniz.

Sonuç

Kemerdere Su Kemeri, bugün altından akan çayın sesiyle antik dünyanın fısıltılarını birbirine karıştırıyor. Troia’nın efsanevi geçmişine dokunmak ve doğanın kalbinde bir mühendislik harikasını keşfetmek isteyenler için bu yapı, Çanakkale’nin gururlu hazinelerinden biri olmaya devam ediyor.

Görsel : Yazarın 2013 Yılındaki Kemerdere ziyareti

Kaynakça:

• Musa Tombul, "Çanakkale Kültür Envanteri: Arkeolojik Yerleşim Alanları ve Sanat Tarihi Yapıları", T.C. Çanakkale Valiliği Yayınları, İstanbul 2015.
• Çanakkale Valiliği Resmi İnternet Sitesi, "Vali Orhan Tavlı Kemerdere'yi Ziyaret Etti" Haber Arşivi.
• Anadolu Ajansı (AA), "Troya'nın 3 Bin 500 Yıllık Su Kemeri Restorasyonla Geleceğe Taşınıyor" (2020).
• Troya Kültür Rotası Proje Verileri ve Saha Kayıtları.