Sarısıvat Köyü Tarihçe

Turgut Reis Tabyası, Çanakkale'nin Güzelyalı (Kepez beldesi yakınları, İntepe civarı) mevkiinde, Çamtepe sırtlarında yer alan tarihi bir savunma tesisidir. Çanakkale Boğazı'nı korumak amacıyla inşa edilmiş bu tabya, özellikle İkinci Dünya Savaşı hazırlıkları döneminde stratejik önem taşımıştır.

Tarihçesi

• Osmanlı Donanması'nın 1910'da Almanya'dan satın aldığı Turgut Reis zırhlısı (eski adıyla SMS Weissenburg), Balkan Savaşları ve Çanakkale Savaşı'nda görev almış eski bir savaş gemisidir.
• Geminin ana silahlarından olan iki adet 28 cm (280-285 mm) çapında ikiz top (Krupp modeli, namlu uzunluğu yaklaşık 10 metre), 1936-1938 yıllarında sökülerek buraya yerleştirilmiştir. Bu işlem, Fevzi Çakmak'ın öncülüğünde, olası İtalyan tehdidine karşı Boğaz savunmasını güçlendirmek için yapılmıştır.
• Tabyada ayrıca yeraltı sığınakları, tüneller ve askerî yapılar bulunur; gemilerin doğrudan göremeyeceği bir yükseklikte konumlanması savunma avantajı sağlar.
• İkinci Dünya Savaşı sonrası AKKA anlaşmalarıyla birçok askerî tesis gibi işlevsiz kalmış ve bakımsızlığa terk edilmiştir.

Günümüzdeki Durum

Ne yazık ki tabya, paslanma, tahribat ve ilgisizlik nedeniyle kaderine terk edilmiş haldedir. Ziyaretçiler tarafından yazılan grafitiler nedeniyle girişler kilitlenmiş, "Tehlikeli ve yasaktır" uyarıları konulmuştur. Çevredeki çam ormanları arasında muhteşem Boğaz manzarası sunar, piknik masaları vardır ancak koruma altına alınamamıştır (2863 sayılı kanun gereği 100 yıldan eski olmayan yapılar kapsam dışı kalıyor).

Nasıl Gidilir?

• Çanakkale merkezden İzmir istikametine (E87 karayolu) giderken yaklaşık 10-12 km sonra Güzelyalı mevkiinde yolun solunda kahverengi tabela görünür.
• Tabeladan ormanlık yola sapıp yaklaşık 2 km ilerleyince ulaşırsınız.
• Araçla kolay erişim vardır, ancak yol sonu orman içi olduğundan dikkatli olunmalı.

Çanakkale'nin az bilinen ama etkileyici savunma miraslarından biridir; eğer Çanakkale'ye yolunuz düşerse mutlaka görmenizi öneririm — devasa toplar ve manzara gerçekten etkileyici!

Kaynaklar :

Troas Kültür Rotaları (detaylı tarihçe ve konum bilgisi): https://www.troaskulturrota.com/ziyaret-yeri/turgut-reis-tabyasi

Kültür Envanteri (resmi kayıt ve koruma durumu, İngilizce/Türkçe): https://kulturenvanteri.com/en/yer/turgut-reis-tabyasi-canakkale (Türkçe versiyonu için siteyi kontrol edebilirsin, 2017 kayıt kararı da eklenmiş.)

Çanakkale Kalem Gazetesi (kilit altında olma durumu ve ziyaretçi yorumları): https://www.canakkalekalem.com/turgut-reis-tabyasi-kilit-altinda/30994

TripAdvisor (ziyaretçi deneyimleri, yol tarifi ve fotoğraflar): https://www.tripadvisor.com/Attraction_Review-g2187652-d11802992-Reviews-Turgut_Reis_Tabyasi-Guzelyali_Canakkale_Province_Turkish_Aegean_Coast.html

Fotoğraflar : Hüseyin AŞKI arşivi