Avustralya'nın Kadim Yerli Halkları: Aborjinler ve Torres Boğazı Adalıları Çanakkale Savaşı'nda
Avustralya'nın kadim yerli halkları olan Aborjinler (Aboriginal peoples) ve Torres Boğazı Adalıları (Torres Strait Islander peoples), 1915 Çanakkale Savaşı (Gallipoli Campaign) sırasında kritik ve çoğu zaman unutulmuş bir rol oynamışlardır. Bu katılım, sadece bir askeri hizmet değil, aynı zamanda bir eşitlik mücadelesinin ilk adımlarıdır.
Yasal ve Toplumsal Bağlam
1914'te savaş başladığında, Avustralya yasaları uyarınca yerli halklar vatandaş sayılmıyor ve orduya katılmaları resmen yasaklanıyordu. Ancak birçok yerli genç; ırklarını gizleyerek, "yarı Avrupalı" görünerek veya bazı işe alım subaylarının inisiyatifiyle gönüllü oldu. Motivasyonları; macera arayışının ötesinde, "Country" (Vatan) dedikleri topraklarını korumak ve savaş sonrası eşit haklar elde edebilmekti.
Çanakkale'deki Katılım Verileri
- Asker Sayısı: Australian War Memorial (AWM) verilerine göre, Gelibolu'da yaklaşık 50 ila 70 Aborjin ve Torres Boğazı Adalı asker görev yapmıştır.
- Kayıplar: Bu askerlerden en az 13'ü Gelibolu topraklarında hayatını kaybetmiştir.
- Birlikler: Çoğunlukla piyade ve efsanevi Light Horse (Hafif Süvari) birliklerinde yer almışlardır.
- Genel Tablo: Birinci Dünya Savaşı genelinde ise 1.000'den fazla yerli asker orduya katılmış, yaklaşık 300'ü hayatını kaybetmiştir.
Öne Çıkan Örnekler ve Tarihi Anlam
Yerli askerler; Anzak Koyu, Lone Pine ve Quinn's Post gibi en tehlikeli noktalarda üstün cesaret gösterdiler. Ancak acı olan gerçek şudur ki; savaşta madalya alan bu kahramanlar, ülkelerine döndüklerinde yine oy hakkı ve sosyal yardımlardan mahrum bırakıldılar.
Günümüzde 25 Nisan 2026 programında da göreceğimiz üzere, bu "isimsiz kahramanlar" artık hak ettikleri saygıyla anılmaktadır:
- Lone Pine Anıtı'nda didgeridoo (geleneksel enstrüman) çalınarak törenler başlatılmaktadır.
- "Lest We Forget" (Unutmayacağız) nidası artık "First Nations Diggers" (Yerli Askerler) için de yükselmektedir.
📚 Kaynaklar ve Referanslar
Bu makalede yer alan tüm metinler, araştırmalar ve saha çalışmaları SARISIVAT - Çanakkale Kültür, Tarih ve Gezi Rehberi projesine aittir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca, kaynak gösterilse dahi içeriğin tamamı izinsiz kopyalanamaz.
İhlal tespiti durumunda Google DMCA üzerinden yasal işlemler başlatılmaktadır. Alıntı yapmak için sarisivat.com adresine aktif bağlantı verilmesi zorunludur.
Yorum Gönder
"Değerli ziyaretçimiz; Sarısıvat Kültür Rehberi'ne katkınız için teşekkürler. Yorumunuz, incelememizin ardından kısa süre içinde yayına alınacaktır."