Görsel : Gazi Süleyman Paşa Türbesi (Hüseyin Aşikı arşivi yıl :2013)
Rumeli’nin Kapısını Açan Şehzade: Gazi Süleyman Paşa ve Bolayır’daki Tarihi Mirası
Osmanlı Devleti’nin ikinci hükümdarı Orhan Gazi’nin büyük oğlu olan Gazi Süleyman Paşa, Türk tarihinin seyrini değiştiren "Rumeli’ye Geçiş" (Rumeli’ne mürûr) hadisesinin başkahramanıdır. Sadece bir şehzade değil, aynı zamanda vizyoner bir askeri deha olan Süleyman Paşa, Anadolu ile Balkanlar arasında stratejik bir köprü kurarak cihan devletinin temellerini Avrupa topraklarında atmıştır. Bugün Çanakkale’nin Gelibolu ilçesine bağlı Bolayır’daki ebedi istirahatgahında, hem kendi mirasıyla hem de yanı başındaki vatan şairi Namık Kemal ile ziyaretçilerini ağırlamaktadır.
İlk Fetihler ve Rumeli Stratejisi
Gazi Süleyman Paşa’nın askeri kariyeri, Osmanlı’nın Anadolu’daki hakimiyetini pekiştiren İznik (1331) ve İzmit (1337) fetihleriyle başlamıştır. Ancak onun asıl vizyonu, Karesi Beyliği’nin ilhakı ile netleşmiştir. Edincik (Aydıncık), Biga ve Lapseki hattını bizzat zapt ederek kontrol altına alan Paşa, bu bölgeleri Rumeli seferleri için ana karargah ve lojistik merkez haline getirmiştir.
Rumeli’ye Geçiş: Çimpe Kalesi ve Gelibolu Depremi
1340’lı yıllardan itibaren Rumeli sahillerini yakından tanıma fırsatı bulan Süleyman Paşa, 1352 yılında Sırp ve Bulgar kuvvetlerini Dimetoka önlerinde mağlup ederek Bizans İmparatorluğu’na kritik bir destek sağlamıştır. Bu yardımın karşılığında, Türklerin Avrupa’daki ilk kalıcı askeri üssü olan Çimpe Kalesi Osmanlılara verilmiştir.
1354 yılının Mart ayında meydana gelen şiddetli deprem, Gelibolu surlarının yıkılmasına yol açmış; bu durumu ilahi bir işaret ve fırsat olarak değerlendiren Süleyman Paşa, süratle Gelibolu’yu fethetmiştir. Anadolu’dan getirttiği Türk nüfusunu bu yeni topraklara yerleştirerek, Rumeli’nin kalıcı bir vatan haline gelmesini sağlayan iskan politikasını başlatmıştır.
"Kerâmet gösterip halka suya seccade salmışsın / Yakâsın Rumeli’nin dest-i takva ile almışsın." (Mevlid şairi Süleyman Çelebi’nin dedesi Şeyh Mahmud’un, Süleyman Paşa için söylediği o meşhur beyit)
Hazin Bir Veda ve Bolayır’daki Ebedi İstirahatgah
Gazi Süleyman Paşa, tüm Balkanları fethedecek kadar uzun yaşayamamıştır. 1357 (bazı kaynaklara göre 1359) yılında bir av partisi sırasında, Bolayır ile Seydi-Kavak arasında atının tökezlemesi sonucu düşerek 43 yaşında şehit olmuştur. Vefat etmeden önceki son arzusu, fethettiği bu topraklara gömülmek ve mezarının düşman tarafından çiğnenmemesi olmuştur.
 |
| Görsel : Hüseyin Aşkı Arşivi 2013 |
Bolayır’daki türbe kompleksi sadece Paşa’nın kabrini değil, aynı zamanda şu önemli unsurları barındırır:
- Mezarlar: Türbe içerisinde Gazi Süleyman Paşa’nın yanı sıra, sadık lalası ve efsaneleşen atına ait üç adet mezar bulunmaktadır.
- Kılıç ve Kalem Yan Yana: Türbenin hemen yanında "Vatan Şairi" Namık Kemal’in kabri yer alır. Hayranlık duyduğu Paşa’nın dizinin dibine gömülmeyi vasiyet eden şairin bu arzusu, Sultan II. Abdülhamid tarafından yerine getirilmiştir.
- Silah Arkadaşları: Onunla omuz omuza savaşan Murat Bey, Hacı İlbeyi, Lala Şahin Paşa ve Evrenos Gazi gibi isimler, onun açtığı yoldan giderek Balkan fetihlerini tamamlamışlardır.
Güncel Bilgiler ve Restorasyon Notları (Şubat 2026)
Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen kapsamlı restorasyon çalışmaları Aralık 2025 itibarıyla tamamlanmıştır. Yapılan çalışmalarla:
- Türbenin kurşun kaplamaları ve dış cephesi tamamen yenilenmiştir.
- Modern bir aydınlatma sistemi ve çevre düzenlemesi yapılmıştır.
- Ziyaretçiler için yenilenen şadırvan, taş döşemeler ve peyzaj alanları ziyarete açılmıştır.
Ulaşım: Gazi Süleyman Paşa Türbesi, Çanakkale-İstanbul yolu üzerinde, Gelibolu merkezine yaklaşık 20 km mesafedeki Bolayır Beldesi içerisinde yer almaktadır. Hem tarihi bir fatihi hem de büyük bir şairi aynı anda ziyaret etmek isteyenler için bölgenin en önemli manevi duraklarından biridir.
Kaynaklar :
https://www.gelibolu.gov.tr/gazi-suleyman-pasa-
https://www.canakkaleili.com arşivi
Bu makalede yer alan tüm metinler, araştırmalar ve saha çalışmaları SARISIVAT - Çanakkale Kültür, Tarih ve Gezi Rehberi projesine aittir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca, kaynak gösterilse dahi içeriğin tamamı izinsiz kopyalanamaz.
İhlal tespiti durumunda Google DMCA üzerinden yasal işlemler başlatılmaktadır. Alıntı yapmak için sarisivat.com adresine aktif bağlantı verilmesi zorunludur.
Yorum Gönder
"Değerli ziyaretçimiz; Sarısıvat Kültür Rehberi'ne katkınız için teşekkürler. Yorumunuz, incelememizin ardından kısa süre içinde yayına alınacaktır."