Ezine ilçesine bağlı Geyikli Beldesi ve çevre köylerinde üretilen Geyikli Zeytinyağı, sahip olduğu özgün nitelikleri sayesinde 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında menşe adı olarak koruma altına alınmıştır.
01 Mart 2021 tarihinde tescil edilen bu değerli ürün, Tescil No: 685 ile Türk Patent ve Marka Kurumu siciline kaydedilmiştir.
Tescil başvurusu, S.S. Geyikli Beldesi Tarımsal Kalkınma Kooperatifi tarafından yapılmış; böylece Geyikli Zeytinyağı, üretiminden ambalajlanmasına kadar tüm aşamaları coğrafi sınırla sıkı sıkıya bağlı, yerel bir ürün olarak resmiyet kazanmıştır.
Coğrafi Sınır ve Üretim Alanı
Geyikli Zeytinyağının coğrafi sınırı;
Ezine ilçesi Geyikli Beldesi ile birlikte Gökçebayır, Kemallı, Bozköy, Mecidiye, Kumburun, Çamoba, Dalyan, Tavaklı, Uluköy, Üvecik, Alemşah, Körüktaşı, Karadağ, Akçakeçili, Yeniköy, Yahyaçavuş, Aladağ ve Hisaralan köylerini kapsamaktadır.
Bu bölge, Akdeniz ile Karadeniz iklimleri arasında geçiş özelliği göstermekte; Kuzey Ege Denizi’ne açık konumu sayesinde yıl boyunca farklı yön ve şiddetlerde rüzgâr almaktadır. Açık denizden gelen oksijen ve iyot bakımından zengin hava, zeytinlerin yavaş ve geç olgunlaşmasını sağlamakta, bu durum yağın aroma zenginliğini doğrudan etkilemektedir.
Ürünün Tanımı ve Ayırt Edici Özellikleri
Geyikli Zeytinyağı, Ayvalık (Edremit) çeşidi zeytinlerden elde edilen natürel sızma zeytinyağıdır. Oda sıcaklığında berrak görünümde olup rengi yeşilden sarıya doğru değişmektedir. Hafif akıcı yapısı ve yumuşak içimiyle dikkat çeker.
Duyusal özellikleri incelendiğinde;
- Düşük–orta şiddette acılık,
- Hasat olgunluğuna bağlı olarak orta şiddette yakıcılık,
- Enginar, yeşil domates, çimen, yeşil elma, çağla badem, taze ceviz ve fındık gibi meyvemsi ve bitkisel aromalar ön plana çıkar.
Bu özellikler, özellikle lipoksigenaz yoluyla oluşan 6 karbonlu aroma bileşenlerinin Geyikli Zeytinyağında yoğun bulunmasından kaynaklanmaktadır.
Aroma Bileşenleri ve Kimyasal Yapı
Geyikli Zeytinyağı, kendine özgü aroma profiliyle bilimsel analizlerle de tanımlanmıştır. Hekzanal, trans-2-hekzenal, cis-3-hekzenal gibi bileşenler başta olmak üzere; alfa-linalool, alfa-farnesen ve alfa-zingiberen gibi aromatik maddeler, yağın karakteristik kokusunu ve tadını belirler.
Bu bileşenlerin oranları, ürünün menşe adı standartlarını oluşturarak taklit edilmesini zorlaştırmakta ve kaliteyi güvence altına almaktadır.
Üretim Metodu
Geyikli Zeytinyağı üretiminde geleneksel bilgi ile modern teknoloji bir arada kullanılmaktadır.
- Hasat, zeytin olgunlaşma indeksine göre elle veya makinalı yöntemlerle yapılır.
- Yere düşmüş, hastalıklı veya Ayvalık çeşidi dışındaki zeytinler üretimde kullanılmaz.
- Hasat edilen zeytinler, en fazla 48 saat içinde sıkıma alınır.
- Yoğurma (malaksasyon) işlemi 25–35 °C sıcaklıkta ve en fazla 90 dakika sürer.
- Yağ çıkarımı; hidrolik pres, sinolea veya kontinü santrifüj sistemleriyle gerçekleştirilir.
- Bu aşamaların tamamı, ürünün natürel sızma niteliğini koruyacak şekilde yürütülür.
Depolama, Ambalajlama ve Menşe Koruması
Geyikli Zeytinyağı; paslanmaz çelik tanklarda, hava ile teması en aza indirecek sistemlerle depolanır.
Ambalajlama işlemi mutlaka coğrafi sınır içinde yapılır ve ürün; cam şişe veya laklı teneke ambalajlarda piyasaya sunulur.
Ambalaj üzerinde;
- Geyikli Zeytinyağı ibaresi,
- Menşe adı amblemi,
- Üretici bilgileri yer almak zorundadır.
Denetim ve Kalite Güvencesi
Denetimler;
ÇOMÜ Ziraat Fakültesi, Ezine İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Ezine Ziraat Odası, Geyikli Belediyesi, Çanakkale Ticaret Borsası ve Kooperatif temsilcilerinden oluşan altı kişilik denetim mercii tarafından yürütülür.
Yılda en az bir kez yapılan denetimlerde; üretim yöntemi, duyusal ve kimyasal özellikler ile menşe adı kullanımına uygunluk kontrol edilir.
Sonuç
Geyikli Zeytinyağı, yalnızca bir tarım ürünü değil; coğrafyası, iklimi, üretim kültürü ve yerel emeğiyle şekillenmiş bir Kuzey Ege mirasıdır. Menşe adı tescili sayesinde hem üretici korunmakta hem de tüketiciye güvenilir ve özgün bir ürün sunulmaktadır.
Bu tescil, Geyikli ve çevresinin zeytincilik geleneğini geleceğe taşıyan önemli bir adımdır.
Bu yazıdaki teknik veriler, Türk Patent ve Marka Kurumu'nun 685 Tescil No'lu Coğrafi İşaret tescil belgesinden derlenmiştirCoğrafi işaret tescil durumları ve ürün standartları zaman içerisinde güncellenebilir veya değişiklik gösterebilir. Çanakkale iline ait tescilli ürünlerin en güncel listesine ve resmi verilere ulaşmak için
Yorum Gönder