Sarısıvat Köyü Tarihçe

19. Yüzyıl Sonu Biga’da Bir Muhacir Yerleşimi: Sarısıvat Köyü’nün Tarihsel ve Sosyo-Demografik Gelişimi

Sarısıvat Köyü, 19. yüzyılın son çeyreğinde, özellikle 93 Harbi (1877-1878) sonrası Balkanlar'dan Anadolu’ya göç eden ve anadili Türkçe olan "Muhacir" grubunun Biga coğrafyasındaki yerleşim mücadelesinin en önemli örneklerinden biridir.

Kuruluşu ve Kökeni

Sarısıvat Köyü, 1886 yılında resmen kurulmuştur. Köy, Bulgaristan’dan hicret eden muhacirler tarafından teşkil edilmiştir. Sözlü tarih ve bazı ön raporlar yerleşimin temellerinin 1884 civarında atıldığını işaret etse de, idari kayıtlarda köyün resmi kimlik kazanması 1886 yılına dayanmaktadır. Kuruluş döneminde Biga kazasının Merkez bucağına bağlı bir yerleşim birimi olarak kaydedilmiştir.

Konumu ve Orman İskânı Meselesi

Köyün kuruluşu, başlangıçta resmi bir izin olmaksızın, devletin ve özellikle Tersane-i Âmire’nin (İmparatorluk Tersanesi)  kereste ihtiyacını karşılayan kıymetli Bozguç ve Dikmen mirî orman alanları üzerinde gerçekleşmiştir. Muhacirlerin bu bölgedeki ağaçları keserek tarla açmaları ve evler inşa etmeleri, dönemin yerel idaresiyle aralarında hukuki sorunlara yol açmış, hatta bölgeye sevk edilen zabtiye memurlarına karşı yer yer mukavemet gösterilmesine neden olmuştur.

Demografik ve Ekonomik Tablo (1892-1896)

Biga İdare Meclisi’nin 1892 tarihli raporu ve sonraki kayıtlar, Sarısıvat’ın hızla büyüdüğünü kanıtlamaktadır:

• 1892 Verileri: Köyde 15 hane ve 61 kişilik bir nüfus bulunmaktaydı. Halkın tasarrufunda yaklaşık 1.000 dönüm ziraat arazisi vardı ve yıllık toplam 2.850 kuruş vergi (Aşar, Arazi, Temettuat ve Emlak) tahsil ediliyordu.
• 1896 Verileri: Sarısıvat  30 hane ve 146 nüfusa ulaşmıştır. Bu artış, yerleşimin kalıcı hale geldiğinin en net göstergesidir.

Hukuki Durum ve Resmi İskân Kararı (1893)

1890'ların başında yapılan tahkikatlar sonucunda; Sarısıvat ile birlikte aynı kaderi paylaşan ve orman alanlarında kurulan 8 köyün tamamı (Sarısıvat, Bozguç, Dikmen, Bostandere, Elmalı, Arabaalan, Asmalıdere ve Danapınar) mercek altına alınmıştır.

İncelemelerde, tahrip edilen ormanların geri kazanılamayacağı ve yerleşik hale gelen bu halkın yerinden edilmesinin devlet için vergi kaybı olacağı anlaşılmıştır. Bu durumun çözümü için 24 Aralık 1893 tarihinde Meclis-i Vükelâ (Bakanlar Kurulu) tarihi bir karar almıştır. Bu kararla birlikte Sarısıvat halkına tapu senetleri verilmiş ve köyün iskanı tamamen resmileştirilerek vergi sistemine tam entegrasyonu sağlanmıştır.

Kaynak: .Bu makalede yer alan veriler; Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde hazırlanan, Burcu Küçük'e ait "Biga Kazasında Muhacir Yerleşimleri ve Yaşanan Sorunlar (1856-1910)" başlıklı yüksek lisans tezinden derlenmiştir.