Çanakkale il merkezinin yaklaşık 11 km güneybatısında, günümüzde Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Dardanos Yerleşkesi sınırları içerisinde yer alan Dardanos Tümülüsü, hem mimari yapısı hem de barındırdığı paha biçilmez eserlerle Troas bölgesinin en önemli arkeolojik keşiflerinden biridir. 1959 yılında bir çimento fabrikası için su deposu inşaatı sırasında tesadüfen bulunan bu anıt mezar, antik dönemin aile geleneklerine ve sosyal yapısına ışık tutmaktadır.
Keşfi ve Yapısal Özellikleri
Yapılan arkeolojik çalışmalar sonucunda anıt mezarın; bir giriş koridoru (dromos), bir ön oda ve esas mezar odası olmak üzere üç ana bölümden oluştuğu saptanmıştır:
- Koridor: 5,20 metre uzunluğunda ve 1,70 metre yüksekliğindedir.
- Ön Oda: 3,23 metre uzunluğunda ve 2,64 metre yüksekliğinde olup duvarları demir kenetlerle birbirine tutturulmuş muntazam bloklarla örülmüştür.
- Esas Mezar Odası: Kareye yakın dikdörtgen planlıdır. Yan duvarları belli bir yükseklikten sonra düz aşırma tekniğiyle içeri doğru meyillenerek sivri bir çatı (bindirme tonoz) oluşturur.
Yüzyıllar Boyu Süren Bir Aile Geleneği
Dardanos Tümülüsü, sadece tek bir kişiye değil, antik kentin ileri gelen bir ailesine aittir. Arkeolojik veriler ve mezar yazıtları, bu mezarın MÖ 6. yüzyılın başlarından MS 2. yüzyıla kadar yaklaşık 700 yıl boyunca kesintisiz kullanıldığını kanıtlamaktadır. İçeride yaklaşık 25 iskelet tespit edilmiş; kitabeler sayesinde burada yatanların Skamendrios, Aspasia ve Ksenokrite gibi aile üyeleri olduğu anlaşılmıştır.
Eşsiz Buluntular: "Troya'nın Hazineleri"
Tümülüste bulunan yaklaşık 400 parça eserin zenginliği, burayı UNESCO tescilli Kral Midas (Gordion) mezarı ile kıyaslanacak bir seviyeye taşımıştır:
- Dardanos Afroditi: Pişmiş topraktan yapılmış, altın işlemeli dünyaca ünlü heykelcik.
- Mücevherler: 24 ayar altından yapılmış diyademler, çelenkler ve küpeler.
- Organik Malzemeler: Arkeolojide nadir rastlanan ipek kumaş parçaları, altın işlemeli deri ayakkabılar ve ahşap mobilyalar.
- Müzik Aletleri: Mezarda bulunan antik harplar (lir), aile üyelerinin yüksek bir kültürel eğitime sahip olduğunu göstermektedir.
Yazarın Gezi Notları: 2010 Ziyareti
Dardanos Tümülüsü’ni 2010 yılında bizzat ziyaret etme şansı buldum. Paylaştığım fotoğraflarda da görebileceğiniz o dar ve taş örülü koridorlardan (dromos) geçerken, binlerce yıl öncesinin işçiliğine dokunmak büyüleyiciydi. Özellikle mezar odasının o sessiz ve vakur havası, burayı sadece bir arkeolojik alan değil, yaşayan bir tarih mirası kılıyor. Eğer yolunuz Çanakkale’ye düşerse, bu anıt mezarı yerinde görüp ardından tüm bu eserlerin sergilendiği Troya Müzesi'ni ziyaret etmeniz, hikâyeyi tam anlamıyla bütünleştirecektir.
ÇOMÜ Dardanos Yerleşkesine girişler halka açıktır ancak anıt mezarın iç kısmını görmek için yerinde bilgi ve izin almak gerekebilir.
Kaynakça
[1] T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı:
[2] DergiPark:
[3] Troia Vakfı:
[4] Anadolu Ajansı:
Yorum Gönder