🔍 ÇANAKKALE SAVAŞI HAKKINDA AZ BİLİNEN GERÇEKLER VE İLGİNÇ DETAYLAR
10 Soru 10 Cevap | Kategori 8: İlginç Detaylar (Güncellenmiş Son Versiyon)
Cevap: Mustafa Kemal, 10 Ağustos 1915'te Conkbayırı'nda (Birinci Anafartalar Muharebesi sırasında) karşı taarruz yönetirken sağ göğsüne bir şarapnel parçası isabet etti. Ancak cebindeki cep saati parçayı durdurdu ve saati parçalanarak hayatını kurtardı. Atatürk bu saati ömrü boyunca sakladı; bugün Anıtkabir Müzesi'nde sergilenmektedir. Saat genellikle Omega veya benzeri Alman/Swiss yapımı olarak anılır; olay, Atatürk'ün "ölümden dönmesi" olarak tarihe geçti.
Cevap: Hayır, bu doğru değil – tamamen bir karışıklık veya komplo teorisi. Çanakkale'de sadece bir Mustafa Kemal (Mustafa Kemal Atatürk) vardı; yarbay/albay rütbesiyle 19. Tümen Komutanı olarak görev yaptı (Arıburnu, Anafartalar cephelerinde).
"İki Mustafa Kemal" iddiası, halk arasında isim benzerliğinden (dönemde birden fazla Mustafa Kemal subay vardı) veya polemiklerden doğmuş bir söylenti; resmi tarih ve ATASE kayıtlarında tek kişi belgelenmiştir. Atatürk'ün Çanakkale'deki rolü (Conkbayırı, Anafartalar zaferleri) tartışmasızdır.
Cevap: Evet, İstanbul'daki liselerden (Vefa Lisesi, İstanbul Lisesi, Galatasaray Lisesi vb.) çok sayıda öğrenci gönüllü veya kaçarak cepheye gitti.
- 16-17 yaşında gençler (resmi yaş sınırı 18 olsa da gönüllü kabul edildi)
- Vefa Lisesi'nden 40'a yakın öğrenci şehit düştü; bu yüzden okulun mezun vermediği yıllar oldu.
- Birçok genç "vatan borcu" diyerek okulu bıraktı; bazıları şehitliklerde anılır.
Bu olay, milli heyecan ve gençliğin fedakârlığını gösterir.
Cevap: 18 Mart 1915'te (Deniz Zaferi günü) İtilaf donanmasına ilk top mermisini atan topçu eri Mehmet Ali oğlu Yusuf'tur (Hataylı). Rumeli Mecidiye Tabyası'nda görevliydi; bu atış sembolik olarak "ilk kurşun" kabul edilir. Kendisi hakkında detaylı kayıt sınırlı, ama adı Çanakkale destanında yaşar.
Cevap: Evet, ikmal için deve kervanları kullanıldı.
- Özellikle Güneydoğu Anadolu'dan (Adana, Antep, Urfa) getirilen develer mühimmat, yiyecek ve cephane taşıdı.
- Develer at/katırdan daha dayanıklıydı; çöl/tepeli arazide etkiliydi.
- Binlerce deve cephe gerisinde görev yaptı; bazıları bombardıman veya yorgunluktan telef oldu.
- Lojistikte kağnı ve deve kervanları kritik rol oynadı.
Cevap: İngiliz denizaltısı E11, Marmara Denizi'nde Türk gemilerine saldırı yaparken periskopuna bir martı çarptı. Bu çarpma periskop görüşünü geçici olarak engelledi veya hasar verdi; denizaltıcıların anılarında tebessüm ettiren bir detay olarak geçer. Savaşın vahşeti içinde küçük, insani bir anekdot.
Cevap: Siperlerin yakınlığı (4-10 metre) dostluk anlarına sahne oldu:
- Ateşkeslerde (özellikle 24 Mayıs 1915 ölü gömme ateşkesi) sigara, çikolata, konserve değiş tokuşu yapıldı.
- Fotoğraflar verildi, kısa sohbetler edildi (İngilizce bilen Türk askerler aracılığıyla).
- Su/yiyecek atıldı; bazı siperlerde "sigara molası" anlaşmaları oldu.
Bu insani temaslar, savaşın trajedisini yumuşatan nadir anlardı.
Cevap: Kesin bir "en genç" kayıt yok, ama belgelenmiş şehitler arasında 15-16 yaşında gönüllü gençler var (örneğin Kınalı Hasan lakaplı 15 yaşındaki Mehmet). Bazı kaynaklarda 13-14 yaş iddia edilse de resmi ATASE listelerinde en gençler 1898-1901 doğumlular (14-17 yaş arası gönüllü). Zorunlu askerlik 18 yaşındı; gençler gönüllü kaçarak katıldı.
Cevap: "Norfolk Taburu'nun bulut içinde kaybolması" efsanesi: 12 Ağustos 1915'te İngiliz Norfolk Taburu'nun (267 asker) bir bulutun içine girip yok olduğu iddia edilir (UFO dergilerinde 1965'te yayınlandı). Ancak bu hurafedir; gerçekte sis, çalılık arazi ve iletişim kopukluğu nedeniyle askerler dağıldı, bazıları öldü/esir düştü (4 yıl sonra cesetler bulundu). Bulut olayı Anzak tanıklıklarına dayalı efsane; tarihi kayıtlarla çelişir.
Cevap: Ayrı bir "hayvan anıtı" yok, ama şehitliklerde at/katır/deve figürleri veya kabartmalar var.
- Atlar süvari ve top taşımada, develer ikmalde kullanıldı; binlercesi telef oldu.
- Avustralya'da Çanakkale'de ölen atlar için anıtlar var.
- Türkiye'de Atatürk'ün atı Sakarya'nın heykeli müzelerde sergilenir.
- Hayvanların fedakârlığı hatıratlarda anılır.
Yorum Gönder
"Değerli ziyaretçimiz; Sarısıvat Kültür Rehberi'ne katkınız için teşekkürler. Yorumunuz, incelememizin ardından kısa süre içinde yayına alınacaktır."