🦸 ÇANAKKALE KAHRAMANLARI VE KOMUTANLARI
11 Soru 11 Cevap | Kategori 2: Kahramanlar
Ç anakkale destanını yazan kahramanlar… Onlar ki, imkânsızlıklar içinde vatan toprağını canları pahasına savundular. Bu sayfada, Çanakkale Savaşları'na yön veren komutanlar ve destanlaşan kahramanlar hakkında en çok merak edilen 10 soruyu cevaplıyoruz. Mustafa Kemal'in Conkbayırı'nda göğsüne isabet eden şarapnel parçasından Seyit Onbaşı'nın sırtladığı 275 kiloluk mermiye, 57. Alay'ın son ferdine kadar şehit düşme emrinden Albay Halil Sami Bey'in kahramanlığına kadar 10 kritik sorunun cevabı burada. Çanakkale'yi var eden o yürekleri tanımak, destanı daha iyi anlamak demek.
Cevap: Mustafa Kemal, yarbay rütbesiyle 19. Tümen Komutanı olarak göreve başladı (sonra albay oldu). 25 Nisan 1915'te düşmanın Arıburnu çıkarması sırasında kendi inisiyatifiyle Conkbayırı'na asker sevk ederek düşmanı durdurdu. En bilinen emri "Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum" sözü burada söylendi. Anafartalar ve Conkbayırı zaferleriyle (özellikle 10 Ağustos 1915 Birinci Anafartalar Muharebesi) savaşın kaderini değiştirdi; Anafartalar Grup Komutanı oldu. Bu başarılar askeri dehasını gösterdi ve Kurtuluş Savaşı'na zemin hazırladı.
Cevap: Seyit Onbaşı, 18 Mart 1915'te Rumeli Mecidiye Tabyası'nda görev yapan topçu onbaşıdır. Vinç arızalanınca, ağırlığı yaklaşık 215 kg (bazı kaynaklarda 275-276 kg olarak geçer, ama resmi tartımlarda 215 kg kabul edilir) top mermilerini sırtlayıp namluya sürdü ve attığı mermilerle düşman gemilerine (özellikle Ocean'a) isabet ettirdi. Bu fedakârlık savaşın seyrine büyük katkı sağladı; efsanevi gücüyle Türk halkının gönlünde taht kurdu.
Cevap: Bigalı Mehmet Çavuş (Seddülbahir Kahramanı), Çanakkale'nin unutulmaz kahramanlarındandır. 4 Mart 1915'te Seddülbahir önünde İngiliz çıkarmasına karşı üstün cesaret gösterdi; "Mehmetçik" lakabının yaygınlaşmasına ilham oldu. Yaralanmasına rağmen görevini bırakmadı, düşman gemilerine karşı direndi. Kahramanlığı düşman anılarında bile takdir edildi; Atatürk'ün de övdüğü bir askerdi.
Cevap: 57. Alay, Mustafa Kemal'in emrindeki 19. Tümen'e bağlı kahraman birliktir. 25 Nisan 1915'te Arıburnu çıkarmasını durdurmak için cepheye yetişti; "Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum" emriyle sonuna kadar savaştı. Yaklaşık 1.731 şehit ve toplam ~2.274 zayiat verdi (tamamı şehit olmadı, alay devam etti). Bu fedakârlık sembol oldu; Türk ordusunda 57. Alay numarası bugün boş bırakılır (saygı nişanesi).
Cevap: Nusret Mayın Gemisi, zaferin kilit unsurlarındandır. 7-8 Mart 1915 gecesi Yüzbaşı Hakkı Bey komutasında Karanlık Liman'a (Erenköy Koyu) gizlice 26 mayın döşedi. 18 Mart'ta düşman gemileri bu mayınlara çarparak battı/ağır hasar aldı. "Savaşın kaderini değiştiren gemi" olarak anılır.
Cevap: Cevat Paşa, Çanakkale Boğaz Komutanıydı. Nusret'e mayın döşeme emrini veren, savunma hatlarını düzenleyen komutandır. 18 Mart Deniz Zaferi'nin mimarlarından biri; İstiklal Madalyası sahibi, Kurtuluş Savaşı'nda da görev aldı.
Cevap: Kınalı Hasan (Yozgatlı Hasan), genç bir şehit sembolüdür. Annesi tarafından askere giderken kınalanarak (geleneksel nişan ve şehitlik işareti) cepheye gönderildi. Çanakkale'de kahramanca savaştı ve şehit düştü. Mezarı Çanakkale şehitliklerinde "Kınalı Hasan'ın Mezarı" olarak bilinir; genç fidanların vatan aşkını temsil eder.
Cevap: Türk tarafının önemli komutanları:
- Mareşal Liman von Sanders (5. Ordu Komutanı, Alman)
- Mustafa Kemal Atatürk (19. Tümen, Anafartalar Grubu Komutanı)
- Cevat Paşa (Çobanlı) (Boğaz Komutanı)
- Esat Paşa (3. Kolordu Komutanı)
- Vehip Paşa (2. Ordu Komutanı)
- Mehmet Esat Paşa (Kuzey Grubu Komutanı)
- Halil Sami Bey (9. Tümen Komutanı)
- Mehmet Şefik Aker (27. Alay Komutanı)
Cevap: İtilaf Devletleri'nin önemli komutanları:
- General Ian Hamilton (İngiliz Akdeniz Seferi Kuvvetleri Komutanı)
- Amiral Sackville Carden (İngiliz Donanma Komutanı)
- Amiral John de Robeck (18 Mart donanma komutanı)
- General Henri Gouraud (Fransız, bacağını kaybetti)
- General William Birdwood (Anzak Kolordusu Komutanı)
- General Alexander Godley (Yeni Zelanda Tümeni Komutanı)
Cevap: Cephede savaşan kadın asker olmasa da geride büyük fedakârlık gösteren kadınlar vardı:
- Safiye Hüseyin Elbi: İlk Türk hemşirelerden, yaralıları tedavi etti.
- Halide Edip Adıvar: Sağlık hizmetleri ve moral verdi.
- Makbule Hanım: Mermi taşıyan gemilerde çalıştı.
- Kara Fatma (Fatma Seher Erden): Erkek kılığında savaştığı rivayet edilir.
- İsimsiz köylü kadınlar: Kağnılarla cephane ve erzak taşıdılar.
Cevap: Resmi olarak zorunlu askerlik yaşı 18-19 arasındaydı (1915 sonu 18'e düşürüldü), ama gönüllü veya kaçak olarak 15-17 yaş arası gençler cepheye katıldı. Bazı kaynaklarda 15 yaşındaki şehitler (örneğin Kınalı Hasan gibi) belgelenir; 13-14 yaş örnekleri nadir ve tartışmalıdır. Bu gençler vatan aşkıyla fedakârlık gösterdi.
Yorum Gönder
"Değerli ziyaretçimiz; Sarısıvat Kültür Rehberi'ne katkınız için teşekkürler. Yorumunuz, incelememizin ardından kısa süre içinde yayına alınacaktır."