Çanakkale, 671 kilometrelik kıyı şeridi, Çanakkale Boğazı’nın stratejik konumu, Marmara ve Ege Denizi’ne açılan kapıları ile Türkiye’nin en önemli su ürünleri üretim merkezlerinden biridir. 2025 yılında ildeki balıkçılık ve su ürünleri sektörü, hem avcılık hem de yetiştiricilik alanında önemli bir ivme kazanmış, sürdürülebilirlik, modern altyapı ve etkin denetim çalışmalarıyla “mavi ekonomi”nin lokomotifi hâline gelmiştir.
1. Avcılık Faaliyetleri ve Üretim Değerleri
2025 yılında Çanakkale’de su ürünleri avcılığı 12.074 ton olarak gerçekleşmiş ve ekonomik değeri 1,72 milyar TL’ye ulaşmıştır. Bu üretim, bir önceki yıla göre artış göstermiştir.
İlimizde Avlanan Baskın Türler (2025):
- Sardalye: 4.029 ton
- Hamsi: 2.587 ton
- Kolyoz: 1.113 ton
- İstavrit: 969 ton
Diğer önemli türler arasında sübye, tombik, yazılı orkinos ve çeşitli dip balıkları yer almaktadır.
Balıkçı Filosu:
- Toplam kayıtlı balıkçı gemisi: 831 adet
- 10 metre altı geleneksel kıyı tekneleri: 719 adet (%86,5)
- 10-11,99 m: 76 adet
- 12 metre ve üzeri: 36 adet
İlde 15 adet balıkçı barınağı ve kiralanmış avlak sahası aktif olarak kullanılmaktadır. Geleneksel kıyı balıkçılığı, il ekonomisinin en önemli küçük ölçekli istihdam kaynaklarından biridir.
2. Yetiştiricilik Sektörü ve Kapasiteler
Çanakkale’de 2025 itibarıyla 21 adet su ürünleri yetiştiricilik tesisi faaliyet göstermektedir. Bu tesislerin toplam üretim kapasitesi hem iç su hem de deniz yetiştiriciliğinde güçlü bir potansiyel sunmaktadır.
Tesis Dağılımı:
- Alabalık: 7 tesis (Bayramiç bölgesi yoğun)
- Kara midye: 7 tesis (Çanakkale Boğazı – Merkez, Lapseki, Gelibolu)
- Sazan: 4 tesis
- Çipura-Levrek-Granyöz-Kalkan: 1 tesis (39 milyon adet/yıl yavru kapasitesi)
- Deniz solucanı (Lugworm): 1 tesis
- Alg: 1 tesis
Kara midye özellikle stratejik öneme sahiptir. Mevcut kapasite 10.290 ton/yıl olup, proje revizyonlarıyla 13.790 ton/yıl kapasiteye ulaşması hedeflenmektedir. Kara midye yetiştiriciliği, hem istihdam yaratması hem de ihracat potansiyeliyle Çanakkale mavi ekonomisinin yükselen yıldızıdır.
3. Desteklemeler ve Teşvikler
Sektörün sürdürülebilirliği için 2025 yılında önemli mali destekler sağlanmıştır:
- Geleneksel Kıyı Balıkçılığı Desteklemesi: 717 balıkçı gemisine 6,55 milyon TL
- Su Ürünleri Yetiştiriciliği Desteklemesi (porsiyonluk ürün): 431.923 TL
- Ek müsilaj desteği de dâhil olmak üzere toplam destek tutarı sektör için kritik öneme sahiptir.
4. Denetim, Koruma ve İzleme Çalışmaları
Su ürünleri kaynaklarının korunması için 2025 yılında 3.053 adet denetim gerçekleştirilmiştir. Bu denetimler sonucunda 44 şahsa 1,53 milyon TL idari para cezası uygulanmıştır.
Öne Çıkan Koruma Projeleri:
- Hayalet Ağ Temizliği: “Denizlerin Terk Edilmiş Av Araçlarından Temizlenmesi Projesi” kapsamında 2016’dan beri 35.620 m² hayalet ağ denizlerden kaldırılmıştır.
- Balıklandırma Çalışmaları: 22 farklı su kaynağına (Atikhisar, Bakacak, Umurbey Barajları vb.) 2,08 milyon adet pullu sazan yavrusu bırakılmıştır.
- Çift Kabuklu Yumuşakça İzleme: Musaköy, Alpagut ve Ilgardere istasyonlarından 1.364 numune alınarak ağır metal ve toksin analizleri yapılmıştır.
- Denetim Altyapısı: 14,45 metre boyundaki “KONTROL-17” modern denetim botu ile 7/24 esasına göre deniz ve kıyı denetimleri sürdürülmektedir.
5. Geleceğe Yönelik Perspektif
Çanakkale, 671 km kıyı uzunluğu, zengin su kaynakları ve modern yetiştiricilik altyapısıyla “mavi ekonomi”de Türkiye’nin lider illerinden biri olma yolundadır. Kara midye, alabalık ve deniz solucanı yetiştiriciliğinin yanı sıra sürdürülebilir avcılık, hayalet ağ temizliği ve balıklandırma projeleriyle ekolojik denge korunurken ekonomik katma değer de artırılmaktadır.
Sonuç: 2025 yılı, Çanakkale su ürünleri sektörü için hem üretim artışı hem de sürdürülebilirlik açısından başarılı bir yıl olmuştur. İl, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ulusal politikalarıyla uyumlu çalışmaları sayesinde mavi ekonomideki konumunu güçlendirmeye devam edecektir.
Kaynakça Çanakkale İl Tarım ve Orman Müdürlüğü (2025). 2025 Yılı Faaliyet Raporu. Çanakkale.
Bu makalede yer alan tüm metinler, araştırmalar ve saha çalışmaları SARISIVAT - Çanakkale Kültür, Tarih ve Gezi Rehberi projesine aittir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca, kaynak gösterilse dahi içeriğin tamamı izinsiz kopyalanamaz.
İhlal tespiti durumunda Google DMCA üzerinden yasal işlemler başlatılmaktadır. Alıntı yapmak için sarisivat.com adresine aktif bağlantı verilmesi zorunludur.
Yorum Gönder
"Değerli ziyaretçimiz; Sarısıvat Kültür Rehberi'ne katkınız için teşekkürler. Yorumunuz, incelememizin ardından kısa süre içinde yayına alınacaktır."